یولچو یازیچی­لار و لومپن ناشیرلر!

:: سؤز آتان

گونلرین بیر گونو باشیما هاوا گلدی. هاوالاندیم، هاوامی آلماق ایسته­دیم، بیر آز درینه گئتدیم. مین بیر موصیبتله «بیر آز درینه گئدیرم»  کیتابینی چیخارتدیم. سونرا  گئجه­لر گؤیه باخیب داریخدیم اولدوزلاری بیر بیر درمک ایسته­دیم. مین بیر موصیبتله دردیم، دریب کاغیذلارین اوستونه سردیم. سرندن سونرا «اولدوز»آدلی بیر کیتابی چیخارتدیم. و سونراسی اوشاقلارین گؤزلرینه باخدیم گؤزلرینده سئونج و کدری آنلادیم و اونلارین گؤزلری سئوینسین دئیه «گؤزلری گول آچیبدیر» کیتابینی دا چیخارتدیم.  بو کیتابلاریم چیخاندان سونرا پایلادیم… ناشیرلر کیتابلاریمی آلدیلار. آلیب منی یولا سالدیلار. یولوم آچیق اولدو. گونلر، هفته­لر، آیلار و فصیللر یئتیشدی، بیر ایل کئچدی. دئدیم هئچ اولماسا خرچله­دییم پوللارین یاریسی قاییتسین دئیه بیر زنگ چالیم. زنگ چالدیم. دئدیم:

ـ  فیلان کس جنابلاری باغیشلایین واختینیزی آلیرام! سن آللاه اؤز بؤیوکلویونوزه گؤره باغیشلایین! دیلیم لال اولسون! ایسته­ییردیم کیتابلاریمین ساتیشیندان بیر خبر بیلیم. مومکون اولسا ساتیلانلارین پولونو حئسابلایاسیز.

حضرت ناشیر جنابلاری حئسابلادی… نه دئسه یاخشیدی؟!! دئدی:

ـ فیلان کس جنابلاری. سیز بیلمیرسیز کی کیتابلارین اوفتو وار. اونلاری بیز ساخلاییریق گرک بیر آز دؤزه­سیز!

من بونو ائشدندن سونرا دلی اولوب دئدیم:

ـ مه­یر کیتاب آرپا بوغدادیر کی اوفتو اولسون؟!! من سیزدن آرتیق بیر شئی ایسته­میرم کی! یالنیز ساتیلان کیتابلارین پولونو ایسته­ییرم ائحتیاجیم وار.  

ـ للاه هئچ کیمی مؤحتاج ائل­آآ آللاه هئچ کیمی مؤحتاج ائله­مه­سین! بیر آز دؤزمه­لیسینیز ـ  دئدی.

دوزدن آللاه هئچ کیمی مؤحتاج ائله­مه­سین! اؤزو ده بو لوپ لوپون ایچیندن چیخان لومپن ناشیرلره.  سونرا یئنه ده باشقا بیر ناشیرلره زنگ چالدیم.رتیق دئدیلر گلن هفته حئسابلاشاریق. بیر هفته سوووشدو… یئنه ده زنگ چالدیم. یئنه ده دئدیلر گلن هفته حئسابلاشاریق. یئنه ده بیر هفته سوووشدو… یئنه ده زنگ چالدیم. یئنه ده دئدیلر گلن هفته حئسابلاشاریق. هفته­لر سووشدو فصیللر یئتیشدی. فصیللر سووشدو ایللر یئتیشدی. بو گلن هفته­لر قورتارمادی کی قورتارمادی! آللاه هئچ کافارا دا بونلاری گؤرستمه­سین. هئچ اولماسا خرچله­دییم پوللاری آلماغینین آرزوسوندا قالدیم. کیتابلاریمین یاری خرجی جهنم تئلئفون پولو منی چاپدی داغیتدی. داغیلدیم دارماداغین اولدوم. یازیچی اولدوغوما پئشمان اولدوم. یولچو اولدوغوما ایناندیم. ایناندیم کی گرک آدام اؤز امک حاققینی دا یولچولوق ائتسین.  آنلادیم کی یازیچیلیق  یولونا دوشدونسه یولچولوق یولونا دا دوشمه­لی­سن. یولچولوق یولونو  باجارمیرسان سا، یازیچیلیغی باشیندان آتمالیسان. یوخسا بو لوپ لوپون ایچیندن چیخان لومپن ناشیرلر، نشر ائتدیین کیتابلاری سنه زهرمار ائدرلر.  یازیچی یولدا قالمالسین دئیه یالنیز و یالنیز یولچولوق یولونو توتمالیدیر. یولچو یولدا گرک!  

بخت اوزویو

سارای محمدرضایی

اللريني يئره وئريب، باشيندان توستو چيخاردارکن، بورنونون سويونو آخيدير، اينجه بئل ايستکانلارا. چايدانلار دولوب، بوشالير…، هاي ـ هاراي قوپور مجليسدن. بيردن گولبادام ننه اللريني قوزايير، سينه­سيني يوموشالدارکن، باشلايير دانیشماغا.

 قيزلار ياواش ـ ياواش سسلريني کسيب، بير ـ بيرلرينين قولاقلارينا پيچيلداييرلار…! قيزقاييت کله­قندي سيرغالارينی تيتره­درکن، قولاقلارينی نرگیزین آغزینا یاخینلاشدیریب، یاپیشدیریر اونون دوداقلارینا.

 گولبادام ننه ایسه قیزلارا ـ گؤزده، قولاقدا اولون قيزلار! بيزه سؤز بزه­ییب، دالیمیز سوره دانیشانلار چوخدور. بيري ائله او قارني قوتلو خانيم قيز، ائله گؤروم اونون قيزلاري ارسيز قالسينلار!!!ـ دئدی.

 بو آن قيزبس نئجه شوون ساليب آغلادی… قيزلار دا اونا باخیب، باش ـ باشا وئريب، اونا قوشولدولار، شوون ـ شوون آغلادیلار. بو آن دا گولبادام ننه چليييندن ياپيشیب، آياغا قالخير، قهرله­نيب، مجليسدن اوزاقلاشیر. او گئدن همن قيزلاردان پيچيلتي قوپور…! نرگيز  قیزلاری باشینا ییغیب دانیشیر:

ـ بيليرسيز قيزلار! بو ايش منيم ده باشيما گلميشدي. کئچن ايل بخت اوزويومو ايتيرديم. هئچ بيلميرديم هاراني گزم؟!! سامانليغی، آنباردا کي بورـ بوجاغي، هر یئر کی آغلیما گلیردی گزدیم، آنجاق اوزوکدن خبر اولمادي کی اولمادی.

 او گئجه مشهد عيسي ايله ياتاغا گيرنده، رحمتليب بيبيمين سؤزونو خاطيرلاديم.

قيزلار ـ آللاه رحمت ائله­سين!ـ دئدیلر.

نرگيز ـ دئيين آللاه اونون گورونا الوان نورلار ياغديرسين.ـ دئدی.

 نرگيز اللريله دوداقلارينين کؤپويونو تمیزله­ییب، یئنه ده دئدي:

ـ رحمتليک بيبيم دئيردي: «قيزيم هر واخت ارينله سنين آرانا سؤز آتيب، حیاتینیزی بیر ـ بیرینه ووروب محبتينیزی آزالتسالار…»

قيزلار بیردن نرگیزین سؤزونون آراسینا گیریب ـ آللاه ائله­مه­سين! ـ دئدیلر.

 نزگيز یئنه ده دئدی:

ـ بيبيم دئيردي: «بئله بير ايشدن سونرا، سحر چاغي خوروز بانلایاندا، يوخودان آييليب اريني ياتاقدا زورلا.

او گون بلکه او لحظه­دن ارينين محبتي سنه قات ـ قات آرتاجاق. داها سنين حياتين گولوستان اولوب، سني گؤزو گؤتورمه­ينلرين، گؤزلري اووولاجاق.» من ده، بو سؤزلر ياديما دوشوب، اؤزومله فيکيرلشديم کي، البت منيم بخت اوزويومو گؤتوروبلر، بيزيم بو شيرين حياتيميزا آجي قاتسينلار. ائله بونا گؤره ده، سحر چاغي خوروز پنجره­نين قاباغيندا، بانلاماغا باشلايارکن، تئز يوخودان آييلیب، اؤزومو آتديم، مشهد عيسي­نين اوستونه…!

سؤزون بوراسينا يئتيشرکن، گولپاره قارنيني توتوب، اوغوندو، قيزلارينين هاميسي گولوشدولر. او گولدو ـ بو گولدو، آنجاق نرگيز هئچ اوزونه گتیرمه­ييب یئنه ده سؤزلرینی داوام ائتدی:

ـ بئله اولدو کي، بيز ياتاقدا اؤز ايشيميزي بيتيرديک، آنجاق بو قارا گلمیش خوروز بانلاماغيني کسمه­دي! ائله بانلاييردي کي، سسي اوچ ـ دؤرد محله­ني بوروموشدو. قوققولوقو مشهد عيسي­نین بئینینه دوشدو، ياتا بيلمه­دی، دوروب خوروزون بئينيندن، بؤيوک بير داش ناللادي. يازيق خوروز، ائله مشهد عیسی­نین او داشیلا دیغیرلانیب اؤلدو.

آنجاق دئیين صوبح نه اولسا ياخشي­دير؟!!

قيزلار ـ نه­­ـه­­ـه ؟!!ـ دئدیلر.

  نرگيز دئدی:

ـ صوبح خوروزون لئشين حيه­طدن گؤتورنده، گؤردوم اونون آغزينداکي، بخت اوزويومدور.

قيزلار تعجیوبله ـ يوووخ!!! ـ دئدیلر.

 نرگيزدئدی:

 ـ هه­ـه­­ـه! ائله بونا گؤره ده، اودو ـ بودو حياتيميزدان بير آن، سعادت اوز دؤندرمه­ييب.

قيزبس يئنه گؤزلرين توتدو! قيزلار هاميسي نرگيزين تعریفله­دییی او احوالاتی ائشیدندن سونرا ، قيزبسه تکليف ائتديلرکي، سحر چاغي خوروز بانلاياندا اريني ياتاقدا زورلاسين. بلکه اونون دا، بخت اوزويو تاپيلیب، گولبادام ننه دئدییی قارني قورتلو خانيم قيزين گؤزلري حدقه­دن چيخيب، قيزلاري دا ارسيز قالسين و سونوندا قيزبسين حياتيندا، سعادت قاپيسي آچيلسين.

رسام: جعفر روشندلی

آنا دیلی

  باراک و بارات 

  کربلايي بوشون آت چاپما دؤوراني باشا چاتدي. ايندي بؤرکسوز حاجي باراک سونجوق آتان بوز ائششه­یينه مينيب بيزيم بو کاتتا باراتي ياخيندان گؤرمک ايسته­يير. بو يازيق باراک بيلميرکي بو بارات هانسي يووانين قوشودور. بيلسئيدي هئچ کاتتانين آديني دا ديلينه گتيرمزدي. باراتين الينه دوشن سالامات قورتارماز. گؤرونور شير اوره­یي وار بو باراکدا!

نه اولور اولسون آنجاق باراتلا آغيز آغيزا قويماق اولماز. آدامين نکوارين شوخوملايار. ياخشي ياديمدادي، ائله کئچن ايل بو واختلار ايدي، يازيق البرادعيني ائله اويناتدي کي، سينديرا سينديرا سينديرين قيزلار دئيه­رک باش گؤتوروب گئتدي. او بيلميرکي بو کندين آداملاري دا، کاتتانين اليندن زارا گلیب دلی  اولوبلار آرتیق. بيريسي تئللايي چالير، بيريسي چال اويناسين بارات عمي دئيير، بيريسي چال اويناسين اژدر جکسون دئيير. خيلاصه هامي بير هاوا چالير. کیمین هاواسی گلمه­سه ده، بارات اونو  هاوالاندیریر.

کاتتانین سوفره­سی کند آداملارینا آچیق اولماسا دا، بوتون تانینمایان کندلرین آداملارینین اوزونه آچیقدیر. آنجاق هر کندین یوخ...! بلکه اوستو آچیق کندلرین اوزونه آچیقدیر نه اوستو اؤرتولو کندلرین!       

  کاتتا باراتين کاتتاليغيندان آز قالسا دا، او هله ده اؤز ايشيني گؤرور و گؤره جک ده! قوش مجيد اولماسايدي ايندي او چوخدان محو اولموشدو. قوش مجيد اونون ساغ الي اولدوغونا هئچ کيمين شوبهه­سي يوخدور. او اوزرليک­لري قالاقلارين باشينا قويماسايدي، ايندي کاتتايا چوخدان گؤز ديميشدي.    

  منجه حاجي باراک گؤروشمکدن واز کئچسين گرک. اونسوزدا دانيشيق يولو ايله هئچ بير ايش گؤره بيلمه­يه­جک. بیلسه­ ده بورنوندان گتیره­جک کاتتا بارات. من بو اوستو آچیق کندین بیر آدامی کیمی بو بایاتیلا باراکی کاتتادان اوزاق گزمه­یینی مصلحت گؤرورم.

باش اوسته باش دایانار

داش اوسته داش دایانار

سوغان سویماسین باراک

گؤزونده یاش دایانار

ایمضاء: آیاق یالین سؤزآتانلی

قاشيق و قاشيقچي­لار

:: سؤز آتان

بورادان اورا توللانماغين ناغيليني نوغول سپيب ناغارا چالا-چالا باغيرماغينيزين باغيرتي­سيني ائشيتديک. بيز ده ائشينديک. بو قدر ائشينمه­يينيزين سببيني سؤزونوزون سؤزوندن آنلاديق. آنلاديق حقيقتن سؤز بازاري اولماسا، سؤزبازلارين آليش ـ وئريشه بير يئري اولماياجاق.  "سؤز سؤز گتيرر! " دئييرلر. سؤزون سؤز اولدوغوندا سؤز يوخدور. سؤز، سؤزلرين نئجه سؤز اولدوغوندادير.

سؤزسوز بو سيزسيز نه سؤزونوز! سؤزونوز وارسا، اؤزونوزو سؤزونوزه سؤز ائديب سيسقا سطيرلرينيزله بوشلوقلارينيزي قاشيق و قاشيقچي­لارينيزلا دولدورساز دا، بوشقابلارينيز يئنه ده بوش قالاجاق.

بوشلوقلارين دولماغينا باشليقلاردا باش سؤزلر اولمالي­دير نه باش اوزلر! اوزون اوزلويو، سؤزون سؤزلويونو داشيمير. سؤز، سؤز اولسا اؤز سؤزلويونو داشيياجاق. بو يازيق سؤزون بئلينه اؤزونوزو يوک ائديب، ائديتور اويونبازليغينيزلا ائليتلرين رولونو اوينايارکن، کاريزماتيک مئتودلارينيزي ايره­لي سورمک چوخ دا گولونج اولور. داماريزدا غئيرت قاني جوشور، غئيرتله­نيب حئيرتله­نيرسيز! ائله بيزيم بو گيلانار باغلاريميزين قيرميزي گيله­لرينده ده قان وار. وار يوخونوزو يوخولارينيزدا گؤروب سؤز ائدرکن، وار يوخونوزو گؤسترمه­ينيز سؤزلرين ده سؤزلويونو آرادان آپارير. بورادادير كي «آرادا قالدي» اويونونا باشلاييرسيز. آرادا كيم قاليرسا اونا الينيزدن گله­ني اسيرگه­ميرسيز.

سؤزلر ائده­جه­يينيز، اؤده­جه­يينيز ميصراعلاردا يئرلشير. يؤنلدييينيز يوللاردا يئريشينيزدن يوروشلر سوزولسه ده، اوزونوزده اولان اؤزونوزو يوخ بلکه سؤزونوزو گؤسترسز ياخشي اولار.

بوراسي بير آز آغير دوشور. دوشر دوشمزي اولار اولمالارين. قالماق ايسته­ييرسينيزنسه زيرنا - بالابان چاليب باش قولاغيميزي آپارينجاق، اؤزونوزو ياخشي آپارين. کؤهنه -مؤهنه اؤزونوزو سؤز ائديب «شهر ساققيزي» کيمي چيينه­يينجک، چييينلرينيزه آتديغينيز يوکه ده بير نظر سالين. يوكونوز چوخ آغيردير! بئلينيز سپر ايشه قويارسيز بيزلري! بوراسي سؤزلر اؤلكه­سي­دير، دانيشير سؤزلرين كيچيك آداشي «سؤز آتان»…!

Qaşıq və qaşıqçılar

:: Söz Atan

Buradan ora tullanmağın nağılını noğul səpib nağara çala-çala bağırmağınızın bağırtısını eşitdik. Biz də eşindik. Bu qədər eşinməyinizin səbəbini sözünüzün sözündən anladıq. Anladıq həqiqətən söz bazarı olmasa, sözbazların alış-verişə bir yeri olmayacaq. "söz söz gətirər!" deyirlər. Sözün söz olduğunda söz yoxdur. Söz, sözlərin necə söz olduğundadır.

Sözsüz bu sizsiz nə sözünüz! Sözünüz varsa, özünüzü sözünüzə söz edib sısqa sətirlərinizlə boşluqlarınızı qaşıq və qaşıqçılarınızla doldursaz da, boşqablarınız yenə də boş qalacaq.

Boşluqların dolmağına başlıqlarda baş sözlər olmalıdır nə baş üzlər! üzün üzlüyü, sözün sözlüyünü daşımır. Söz, söz olsa öz sözlüyünü daşıyacaq. Bu yazıq sözün belinə özünüzü yük edib, Editor oyunbazlığınızla elitlərin rolunu oynayarkən, karizmatik metodlarınızı irəli sürmək çox da gülünc olur. Damarızda qeyrət qanı coşur, qeyrətlənib heyrətlənirsiz! Elə bizim bu gilanar bağlarımızın qırmızı gilələrində də qan var. Var yoxunuzu yuxularınızda görüb söz edərkən, var yoxunuzu göstərməyiniz sözlərində sözlüyünü aradan aparır. Buraddır kı, arada qaldı oynuna başlayırsız…! Arada kim qalırsa ona əlinizdən gələni əsirgəmirsiz.

Sözlər edəcəyiniz, ödəcəyiniz misralarda yerləşir. Yönəldiyiniz yollarda yerişinizdən yürüşlər süzülsə də, üzünüzdə olan özünüzü yox bəlkə sözünüzü göstərsəz yaxşı olar.

Burası bir az ağır düşür. düşər düşməzi olar olmaların. Qalmaq istəyirsinizənsə zırna - balaban çalıb baş qulağımızı aparıncaq, özünüzü yaxşı aparın. Köhnə -möhnə özünüzü söz edib şəhar saqqızı kimi çiynəyincək, çiyinlərinizə atdığınız yükə də bir nəzər salın. Yükünüz çox ağırdır, beliniz səpər işə qoyarsız bizləri! Burası sözlər ölkəsidir! Danışır sözlərin kiçik adaşı "Söz Atan"…!

ایکی یئنی وئبلاگ

۱----------------------------------------------------------

www.lelekler.azeriblog.com

۲--------------------------------------------------------------------------

 www.yaxamoz.blogfa.com

کیتابلار کیتابی

  آزاد يازارلار اوجاغي ايداره هئيتي­نين عوضوو يازيچي نرمين کامال گنج آوروپالي يازيچي­لار آراسيندا کئچيريلن "Young Euro Connect"  ياريشماسي­نين قاليبي اولموشدو.  "آوروپا قارداشليق بيرليگيدير"  شوعاري آلتيندا کئچيريلن بو ياريشمايا اون ايکي اؤلکه­نين گنج يازيچي­لاري جلب ائديلميشديلر. ياريشمادان فوتو  ـ فراقمئنتلر.    

 Azad Yazarlar Ocağı idarə heyətinin üzvü yazıçı Nərmin Kamal gənc avropalı yazıçılar arasında keçirilən Young Euro Connect yarışmasının qalibi olmuşdu. “Avropa qardaşlıq birliyidir” şüarı altında keçirilən bu yarışmaya on iki ölkənin gənc yazıçıları cəlb edilmişdilər. Yarışmadan foto-fraqmentlər.  

             q a y n a q

قارا قایادا بوستان اورلانیبدیر

:: آیاق یالین ::

پاه آتونان! یئنه ده قارا قایادا بوستان اورلانیبیر. قویو قازان ممیش قولتوغونا قارپیز ووروب، هاراسا گئدیر! آللاه بیلیر بو گؤتو قارا قارپیزلاری کیمین قولتوغونا وئرمک ایسته­ییر. بونا دیین یوخدو آ کیشی سن گئت ائله قویو قازماغینلا مشغول اول. هر حالدا او ولیشین اوغلو قاراشدان باشقا کیمی تاپا بیلرکی؟!! یازیق قاراش ائله بو کئچن ایل، دوننکی واخت، تاختا - تاباغینی ییغیشدیریب، گؤتو قارا قارپیزلارین الیندن بورکینافاسو اؤلکه­سینه قاچماق ایسته­ییردی. آنجاق قونشولارینداکی گؤیه باخان تزه­خانین مئرته قالمیش آلا - بولا پیشییی قاباغینا چیخیب آسقیراندان سونرا داها گئتمکدن واز کئچدی. ایندی بو یازیق قاراش قویو قازان ممیشین وئردییی گؤتو قارا قارپیزلاری، قولتوغونا ووروب، اؤزونو ایشه قویوبدور.

هر نه­یین دوشر - دوشمزی اولار. قولتوقلارین نه درجه­ده قابیلیتینی بیلمک اوچون بیزیم بو قاراشین احوالاتیندان خبریز اولسا پیس دوشمز. بیر آللاه بنده­سی تاپیلسایدی، یازیق بو قاراشی گؤتو قارا قارپیزلارین الیندن راحات ائدردی. یازیقلار اولسون بو قاراشا! او قدر قولتوغونا گؤتو قارا قارپیزلاری وئریبلر کی آز قالیر لاپ دلی خانالیق اولسون.

شوکورلر اولسون، هله قارپیز گزن قولتوقلار چوخ ایمیش بیزیم بو اؤلکه­ده. ائله بیزیم بو بعضی یازی - پوزو ایشینه باخانلارین قولتوقلاری دا گؤتو قارا قارپیزلاردان ساری گیدیشیر. آللاه بو گؤزل یازیچیلاریمیزی بیزه چوخ گؤرمه­سین. آللاه اونلارین قولتوقلارین همشه قارپیزلارلا دولو ائله­سین. پاخیل اولانین قولتوغو قارپیزسیز قالسین. منیم قولتوغومون آلتی قارپیزسیز اولسا دا واللاه هئچ کیمین حسبندین چکمیرم. چکنده ده بیر آز سیقار چکیب توستو بوراخیرام قارپیزسیز گونلریمه.

دونن ائله بوگونکو واخت، وئبلوگلاردا سومسوننده، کامئنتلر بوستانیندا گؤتو قارا قارپیزلارین اورلانماغینی گؤروب او قدر سئویندیم کی مشه قدیر عمی منه سؤز وئردی کی گلن ایل صاباح یوخ بیریسی گون منه ده بوساتانی اورلاناندا گؤتو قارا قارپیزلاردان وئرسین. نئینک گؤزله­یه­ریک قدیر عمی­نین قارپیزلارین. بونو دا دئییم کی من یازیغین شانسینا یا ایچینی یئمیش قارپیز یا دا کی کال قارپیزلار چیخار.

Qara qayada bostan urlanıbır

:: Ayaq Yalın ::

Pah atonan! Yenə də qara qayada bostan urlanıbır. Quyu qazan Məmiş qoltuğuna qarpız vurub, harasa gedir! Allah bilir bu götü qara qarpızları kimin qoltuğuna vermək istəyir. Buna diyən yoxdu a kişi sən get elə quyu qazmağınla məşğul ol. Hər halda o vəlişin oğlu qaraşdan başqa kimi tapa bilərki?!! Yazıq qaraş elə bu keçən il, dünənki vaxt, taxta – tabağını yığışdırıb, götü qara qarpızların əlindən burkinafaso ölkəsinə qaçmaq istəyirdi. Ancaq qonşularındakı göyə baxan Təzə xanın merətə qalmış ala - bula pişiyi qabağına çıxıb asqırandan sonra daha getməkdən vaz keçdi. İndi bu yazıq qaraş quyu qazan məmişin verdiyi götü qara qarpızları, qoltuğuna vurub, özünü işə qoyubdur.

Hər nəyin düşər – düşməzi olar. Qoltuqların nə dərəcədə qabiliyyətini bilmək uçun bizim bu qaraşın əhvalatından xəbəriz olsa pis duşməz. Bir allah bəndəsi tapılsaydı, yazıq bu qaraşı götü qara qarpızların əlindən rahat edərdi. Yazıqlar olsun bu qaraşa! O qədər qoltuğuna götü qara qarpızları veriblər ki az qalır lap dəli xanalıq olsun.

Şükürlər olsun, hələ qarpız gəzən qoltuqlar çox imış bizim bu ölkədə. Elə bizim bəzi bu yazı – pozu işinə baxanların qoltuqları da götü qara qarpızlardan sarı gidişir. Allah bu gözəl yazıçılarımızı bizə çox görməsin. Allah onların qoltuqların həməşə qarpızlarla dolu eləsin. Paxıl olanın qoltuğu qarpızsız qalsın. Mənim qoltuğumun altı qarpızsız olsa da vallah heç kimin həsbəndin çəkmirəm. Çəkəndə də bir az siqar çəkib tüstü buraxıram qarpızsız günlərimə.

Dünən elə bugunku vaxt, webloglarda sümsünəndə, kamentlər bostanında götü qara qarpızların urlanmağını görüb o qədər sevindim ki məşə Qədir əmi mənə söz verdi ki gələn il sabah yox birisi gün mənə də bosatanı urlananda götü qara qarpızlardan versin. Neynək gözləyirik qədir əminin qarpızların. Bunu da deyim ki mən yazığın şansına ya içini yemiş qarpız ya da kı kal qarpızlar çıxar.

توپورجک

:: آياق يالين

ظنيمجه توپورجه­يين تاريخي ايکي ميليون بئش يوز ايل بوندان قاباغا قاييدير. توپورجه­يين هاردا ايشلنمه­يينه باخساق اونون نه اوچون ايشلنمه­ييني و تاريخده نه درجه ده اؤنملي اولدوغونو آيدينجاسينا بيلمک اولار. اينسانلار توپورجه­يي کشف ائتديلر و اونون نجور ايشلتمه­ييني باجارديلار. توپوره-توپوره قاباغا گئتمه­يه جهد گؤسترديلر. اينسانلار توپوردولر و توپورجکلري تاريخين هر بير صحيفه­سينده ايز قويدو.

کيميسي شرفلي اولدوغونو کيميسيني شرفسيز آدلانديريب اوزونه توپورمكله بيلينديردي. توپورجکدن شرف قازاندي. کيميسي توپورجه­ييني درمان آدلانديريب سويا قاتارکن اونا بونا ايچيرتدي. توپورجه­يي درمان اولدو! کيميسي يالي اسکيلمه­سين دئيه توپوردويونو يالادي. توپورجکدن ياللاندي. کيميسي حياتيني توپورجکدن بوش گؤرمه­سين دئيه توپوردو حياتا. توپورجکدن داوام ائتدي حياتي. کيميسي ايچينده اولان چيرکينليک­لري توپوردو تورپاغا. توپورجکدن بيتدي چيرکينليکلري. كيميسي...

بورادا توپورجه­يين ذاتيندا هئچ بير چيرکينليک يوخدور. توپورجکلر بيزيم ايچيميزدن قوپان قوپالاغيميزدير. کيمينسه ياخود نه­يينسه قوپالاغيني گؤتورمک اوچون توپوروروک. توپوروروک چونکو توپورمک بيزيم سون سيلاحيميزدير.

TÜPÜRCƏK

:: Ayaq Yalın

Zənnimcə tüpürcəyin tarixi iki milyon beş yüz il bundan qabağa qayıdır. Tüpürcəyin harda işlənməyinə baxsaq onun nə üçün işlənməyini və tarixdə nə dərəcədə önəmli olduğunu aydıncasına bilmək olar. İnsanlar tüpürcəyi kəşf etdilər və onun nəcur işlətməyini bacardılar. Tüpürə-tüpürə qabağa getməyə cəhd göstərdilər. İnsanlar tüpürdülər və tüpürcəkləri tarixin hər bir səhifəsində iz qoydu.

Kimisi şərəfli olduğunu kimisini şərəfsiz adlandırıb üzünə tüpürməklə bilindirdi. Tüpürcəkdən şərəf qazandı. Kimisi tüpürcəyini dərman adlandırıb suya qatarkən ona buna içirtdi. Tüpürcəyi dərman oldu! Kimisi yalı əskilməsin deyə tüpürdüyünü yaladı. Tüpürcəkdən yallandı. Kimisi həyatını tüpürcəkdən boş görməsin deyə tüpürdü həyata. Tüpürcəkdən davam etdi həyatı. Kimisi içində olan çirkinlikləri tüpürdü torpağa. Tüpürcəkdən bitdi çirkinlikləri. Kimisi...

Burada tüpürcəyin zatında heç bir çirkinlik yoxdur. Tüpürcəklər bizim içimizdən qopan qopalağımızdır. Kiminsə yaxod nəyinsə qopalağını götürmək üçün tüpürürük. Tüpürürük çünkü tüpürmək bizim son silahımızdır.

yeni antiavanqardlaşmış Cəfər əmi

:: Söz Atan

O qədər yekə daş götürdün, hamı bildi ki sən heç kimi vuran deyilsən. götürdüyün o şoğərib daş başına düşəcək, daşın altında çabalayacaqsan. Başından çiban çıxacaq. Çibanın deşiləcək, Daşların fəlsəfəsini anlayacaqsan. Daha xoruzlanıb banlamayacaqsan. Gündüzün şərrinin şirinliyini dadıb gecənin xeyrindən əl çəkəcəksən. Balaban çalıb balaxananı icarəyə versən də,  otağında oturub necə və nə üçün çəkiş çalmağına düşünəcəksən. Nə çox çalxalanıb kərə olarkən dayı axtaracaqsan, nə çox çılxalanıb ağapbaq ayran olacaqsan.

Çap atını çapar yoldaş. Daqquru duqquru çapa çapa gəldinsə, daha yollardakı yekə yekə daşları götürüb kimsəni vurmağa çalışma. Qurtar bu çəpər sökmək oynunu. Onsuz da sən özünə elə çəpər hörübsən ki heç bir siçan yoluda qoymayıbsan. Adamın sıçanlara da yazıqlığı gəlir. Çəpərlərindən muğayat ol, hisarladığın pir ağacını da qoru. Göm göy parça bağla daxıl düş hacətini alacaqsan pir ağacından.

Qavalını götür çal oynasın oyunbazlar, sən də oyna. Sabah sənə də toy tutacaqlar tatarı bəydaşlar. Mən də çalacam sənin üçün bir tellayı, yeni antiavanqardlaşmış Cəfər əmi.

Telini təriflədiyin misraların başı dazdır. Eşidibsən daz başlara tük əkirlər ancaq yava eşıdıbsən. Bir az eşinib eşsən hər nəyi biləcəksən.

Bülbüllənən çəkişlərinin boğazı tutulub allaha şükür deyəsən. Bir az yumurtanın sarısını içirtsən çəkişlərinin boğazı açılar. Ösgürək şərbəti də yadından çıxmasın canım. Çəkişlərinin qədrini bil. Heç olmasa qədir ağacı ək qoy onlara göz dəyməsin.

Burası yer kürəsidir , adamların da çiy süd əmdiyini bilmək olar.  Bağışla ha bir az cənbəsiz olduğumdandır ki cin atına minmişəm. Mənə dəmir görsətməklə heç vaxt heç bir kimin atına minmərəm.  Bundan belə Molla Nəsrəddinə bir az maz para mara verməliyəm ki kimsə ilə "Avanqard" olmaq qardaşlıq siğəsini oxusa da heç olmasa tupurduklərini yalayan kişilər lə oxumasın…!

اونو کؤرپه­لر دانیشیر

:: دومان اردم

بیر نئچه ایل بوندان قاباق، اؤتری بیر خسته­لیک اوزوندن، یورقان دؤشه­یه دوشن دوستومو گؤرمک اوچون، ائوینه گئتمیشدیم. دوستوم یوسیفین بالاجا قیزی، اوتاغین کونجونده اوزو - قویلو اوزانیب درسلرینی یازیردی. یوسیف اوزونو بالاجایا توتوب گولومسیرک دئدی:

- قیزیم سولماز، عمی­جانا بیر شعر اوخو، گؤرسونکو آتانین نئجه گؤزل ناز قیزی وار! ایکی قاباق دیشلری دوشموش، دوزلو دووشان کیمی قارشیمدا دیک دوروب دیلی توتولا- توتولا، اوشاقلارا مخصوص بیر آهنگ ایله اوخوماغا باشلادی مکتبلی سولماز: «اینجه قانادیم وایدی/ بو گؤل منه چوخ دایدی/ دنیزدیی منین ائویم/ من بویدان نجوی گئدیم» بالجانین گؤزلری - هر بیر دوواریندا، اوشاقلیق شکیللریمی داشییان- ماوی بیر لابیرئنت کیمی گؤرسه­نیردی. منی بویا - باشا چاتدیران، باغریندا توپ قووالادیغیم دولان با دولان کوچه­لر، سانکی یوخو ایمیش کیمی، آرادا بیر ایلگیسیز رسیملر گؤروردوم… میلیونلارجا اونیفورمالی مکتبلی اوشاق، بیر ده پاپاقلی بیر کیشی گؤروردوم… هه! صمدی، صمد عمی ده اورادا ایدی.

ائله بیر حیس منه ال وئردی کی، بیردن ایچیمدن آرزو ائله­دیم کئشگه دونیادا بوتون یازارلار و شاعیرلر اوشاقلارلا ایلگیلی یازسینلار.

یوسیفین ده یاناغیندا ایکی دامجی یاش قورویوب قالمیشدی…!

ـ عزیزیم  سولماز، بو شعرلری سنه کیم اؤیره­دیب؟ -دئیه سوروشدوم.

-یامین…!ـ دئدی!

- هانسی رامین؟ـ دئیه سوروشدوم. باشینی آشاغی توتوب اواتانقاج شکیلده دئدی:

-تانیمییامکی؟!! خانیم موعلیمیمیز وئییبدی، کیتابین آدی دا  «گؤزله­یی گول آچیبدی»

یاشادیغیم او حالین اوستوندن 2-3 آی اؤتدو، آخشام اوستویدو، خیاباندا تبریزین کسر شاختاسیندان آماندا قالماق اوچون  " خورشید "  چایخاناسینا(یازیچیلارین بیر ـ بیرلری ایله گؤروش یئری) گئتدیم. عئینکلی بیر اوغلان منیم ساغ طرفیمده اوتوروب بیر کیتابی واراقلاییردی…! بیر آز گؤز آلتی بیر ـ بیریمیزه باخدیق، بو ساکیتلییه دؤزمه­ییب –دوست زحمت اولماسا کیبریتینیزی وئرین سیقاریمی یاندیریم- دئییب، بئلئجه صؤحبت آچیلدی…! طرفین شاعیر اولدوغونو آنلادیم. دلی دلینی گؤرنده چوماغینی دیک توتار، شاعیر ده شاعیری گؤرنده بوتون سؤزلرین سونو ادبیاتا گئدیب چاتار.

منه بیر کیتاب باغیشلادی، ایمضاسیندا  " رامین جهانگیرزاده "  اولدوغونو بیلیندیردی، تانیش اولدوق. بیر ساتیریک شعر اوخودو. غریبه­لییی بوراسیندادیرکی او آن خورشید چایخاناسیندا منه کیم شعر اوخویوردو، بالاجا سولمازمی؟!! قیزجیغاز اوشاق شعری اوخویوردو، یوخسا باشقاسی ساتیرا اوخویوردو؟!! او لابیرئنت، او اوشاقلار، صمد عمی­نین پاپاقلی، عئینلکی بوغو بورما، آغ ـ قارا شکیلی، سولمازین معصوم گؤزلری، هامیسی فیلیم لئنتی کیمی فیکریمدن کئچیردی…! ساتیرا اینسانی آغلادارمی؟!! هه اینانین اولورکی اینسان ساتیریک شعرله آغلاسین…! حقیقتن اینسانلار بلیرسیز آدالار کیمیدیرلر، سیرردیرلر. گولمک عوضینه آغلایار، آغلاماق یئرینه گولر ده…!

بعضاً اؤز ـ اؤزومدن سوروشورام­کی، بیز اوشاقلیقدا، حتّی ائله یئنی یئتمه چاغیمیزدا «قارا بالیق»دان ذؤوق آلدیغیمیز کیمی، ایندی­نین  اوشاقلاری دا ذؤوق آلیرلارمی؟!! گؤره­سن بیر ده آذربایجاندا صمد کیمی بیریسی یئتیشه­جکمی؟!! بو سوالی جاوابلاندیرماغی سولمازا تاپشیریرام و مینلرجه سولماز کیمی مکتبلی بالالارا… اوشاق باخچالاریندا چالیشان باجیلاریمیزا؟!! یقینیم وارکی بیر سؤز دئیه­جکلر، دئیه­جکلر هه وار! بو گون اوشاقلار  «اولدوز» ،  «گؤزلری گول آچیبدیر»  آدلی مجموعه لرینی راحاتجا الده ائدیب اوخویا بیلیرلر.

نه گؤزلدیرکی اینسان بالاجالارین اوره­یینده بیر قاریج یئر صاحیبی اولسون. رامینه حسدیم گلیر، اینسانی کیملر دانیشسا دا، بوتون دونیانین ائفیرلری رئکلاملاسا دا اذیتیندن باشقا هئچ نه­یی اولمور. کؤرپه­لر دانیشسا نئجه اولار؟!!

«رامین جهانگیرزاده»نی، منه سولماز دئیه بیر قیزجیغاز تانیش ائله­دی. اونو نئچه سولماز کیمی بالالار سئوینجلرینده، کدرلرینده، اوشاق باخچالاریندا، ائوده دانیشیر، ائله بو اینسانا بسدیر، اونو کؤرپه­لر دانیشیر…

Onu körpələr danışır

:: Duman Ərdəm

Bir neçə il bundan qabaq, ötəri bir xəstəlik üzündən, yorqan döşəyə düşən dostumu görmək üçün, evinə getmişdim. Dostum yüsifin balaca qızı, otağın küncündə üzü-qoylu uzanıb dərslərini yazırdı. Yüsif üzünü balacaya tutub gülümsəyərk dedi:

- qızım solmaz, əmicana bir şer oxu, görsünkü atanın necə gözəl naz qızı var!

İki qabaq dişləri düşmüş, duzlu dovşan kimi qarşımda dik durub dili tutula­- tutula, uşaqlara məxsus bir ahəng ilə oxumağa başladı məktəbli solmaz:"incə qanadım vaydı/ Bu göl mənə çox daydı/ Dənizdiy mənin evim/ Mən buydan nəcuy gedim"Balcanın gözləri - hər bir duvarında, uşaqlıq şəkillərimi daşiyan- mavi bir labirent kimi görsənirdi. Məni boya-başa çatdıran, bağrında top qovaladığım dolan ba dolan küçələr, sanki yuxu imış kimi, arada bir ilgisiz rəsimlər görürdüm… Milyonlarca uniformalı məktəbli uşaq, bir də papaqlı bir kişi görürdüm… hə! səmədi, səməd əmi də orada idi.

Elə bir hiss mənə əl verdi ki, birdən içimdən arzu elədim keşgə dünyada bütün yazarlar və şairlər uşaqlarla ilgili yazsınlar.

Yusifin də yanağında iki damcı yaş quruyub qalmışdı…!

-əzizim  solmaz, bu şerləri sənə kim öyrədib? -deyə soruşdum.

-yamin…!-dedi!

- Hansı ramin?- deyə soruşdum. Başını aşağı tutub uatanqac şəkildə dedi:

-tanımıyamki?!! xanım müəllimimiz veyibdi, kitabın adı da "gözləyi gül açıbdı"

yaşadığım o halın üstündən 2-3 ay ötdü, axşam üstüydü, xiyabanda təbrizin kəsər şaxtasından amanda qalmaq üçün “Xurşid” çayxanasına(yazıçıların bir-birləri ilə görüş yeri) getdim. Eynəkli bir oğlan mənim sağ tərəfimdə oturub bir kitabı varaqlayırdı…! Bir az göz altı bir-birimizə baxdıq, bu sakitliyə dözəməyib –dost zəhmətdi kibritinizi verin siqarımı yandırım- deyib, belecə söhbət açıldı…! Tərəfin şair olduğunu anladım. Dəli dəlini görəndə çomağını dik tutar, şair də şairi görəndə bütün sözlərin sonu ədəbiyata gedib çatar.

Mənə bir kitab bağışladı, imzasında “Ramin Cahangirzadə” olduğunu bilindirdi, tanış olduq. Bir satirik şer oxudu. Qəribəliyi burasındadırki o an Xorşid çayxanasında mənə kim şer oxuyurdu, balaca solmazmi?!! Qızcığaz uşaq şeri oxuyurdu, yoxsa başqası satıra oxuyurdu?!! O labirent, o uşaqlar, Səməd əminin papaqlı, eynəlki buğu burma, ağ-qara şəkili, solmazın məsum gözləri, hamısı filim lenti kimi fikrimdən keçirdi…! Satıra insanı ağladarmı?!! Hə inanın olurkı insan satirik şerlə ağlasın…! Həqiqətən insanlar bəlirsiz adalar kimidirlər, sirrdirlər. Gülmək əvəzinə ağlayar, ağlamaq yerinə gülər də…!

Bəzən öz-özümdən soruşuramkı, biz uşaqlıqda, hətta elə yeni yetmə çağımızda "Qara balıq"dan zövq aldığımız kimi, indinin  uşaqları da zövq alırlarmı?!! Görəsən bir də azərbaycanda Səməd kimi birisi yetişəcəkmi?!! Bu sualı cavablandırmağı solmaza tapşırıram və minlərcə solmaz kimi məktəbli balalara… uşaq baxçalarında çalışan bacılarımıza?!! Yəqinim varki bir söz deyəcəklər, deyəcəklər hə var! Bu gün uşaqlar "ULDUZ", “GÖZLƏRİ GÜL AÇIBDIR" adlı məcmuələrini rahatca əldə edib oxuya bilirlər.

Nə gözəldirki insan balacaların ürəyində bir qarıc yer sahibi olsun. Raminə həsədim gəlir, insanı kimlər danışsa da, bütün dünyanın efirləri reklamlasa da əziyyətindən başqa heç nəyi olmur. körpələr danışsa necə olar?!!

"Ramin Cahangirzadə"ni, mənə solmaz deyə bir qızcığaz tanış elədi. Onu neçə solmaz kimi balalar sevinclərində, kədərlərində, uşaq baxçalarında, evdə danışır, elə bu insana bəsdir,onu körpələr danışır…

جددینه قوربان اولدوغوم میر گولاب

:: شوبایدا بادام

سحر چاغی خوروز بانلامامیشدان اؤنجه، آنامین اوره­یه یاتان گؤزل قیشقیریقلاری ایله یوخودان دیک آتیلدیم. هله یوخومون کال آلمالارین درمه­میشدیم، گؤزلریمی اووا اووا زهر بارداغی اولوب، بال کیمی زهر سوزدوردوم. آنجاق آنامین دویونلو قاشقاباغین گؤردوکده، حالیم یئرینه گلیب عاغلیمی باشیما توپ ائله­دیم. یقین یئنه بو آروادی بیری سانجیب کی ال آیاغینی ایتیریب، حیرصیندن چوغوندور کیمی قیپ­قیرمیزی قیزاریب. باجیلاریمین هامیسی قارشیندا ردیف دوزولندن سونرا آنام دیله گلدی:  " هه! یاخشی قولاق آسین قیزلار، گؤرون نه دئییرم؟!! اوچ گوندور بیر زاد یامان فیکریمی قاریشدیریب. دییه سن یئنه بیزی گؤزو گؤتورمه­ینلر ایشه دوشدولر. حاواسینیز اولسون آماندی! اوچ گوندو سحر چاغی قاپیمیزا دنه­دنه دویو سپیلیر. یقین بو ایش نه قوشلارین ایشیدی نه قونشولارین… ائله گؤروم پیس گونه قالسینلار منیم بالالاریمی ایستمه­ینلر! "

آنام نمنه­قدر اونا بونا قارغیش یاغدیراندان سونرا، گؤزلری­نین ایشیغی میر گولابا زنگ ائتدی. دئییرلر بو جددینه قوربان اولدوغوم سئیید، بوتون موشکوللره قنیمدیر. نفسی ائله بیل مؤعجوزه­دیر. هله آنامین دئدییینه گؤره، اونون الی بوتون خسته­لیک­لره درماندیر. آغزی­نین سویو، سو درمانلاری­نین هامیسیندان داها تاثیرلی­دیر. هر هانسی خسته­نین آغزینا توپورسه، آنی اونون جانیندان خسته­لیک گئده­جکدیر. توبا! توبا! گوجو سانکی تانری گوجودورو.

بلی… میر گولاب - ائله اونون او اوزون قارا ساققالینا جانیم مالیم قوربان - سانکی بیر حکیم اولاراق تشخیص وئردی کی، اوجا بویلو بیر قادین، گؤزلری افعی ایلان، ایسته­ییر یئنه باجیمین باختین باغلاسین. آتاملا آنامین او شیرین حیاتلارینا آجی قاتسین. بلکه ده او بیریسی باجیمین قارنین قورودوب، بیزی بیر سیرا جادولارا سالسین.

آنام دئمیشکن:  «او عجوزه قادینی قارا گلسین! نئجه کی  آغام میر گولابین مؤعجوزه­سی ایله، قاپقارا قارالیب، یانیب کول اولاجاق…!»

شوبهه­سیز سئییدین سؤزلری موفته سؤز دئییل. بو دنه­دنه دویولر بیزی دنه­دنه طیلیسیمه سالاجاقدیر. او سئییدین جددی وار، ائله بئله موفته سینه دانیشمازکی… بیر کیتابی وار نه قالینلیغا، من اؤزوم بو گؤزلریمله اونون او قالین کیتابین گؤرموشم. او زامانکی عاغلیمی الدن وئریب، اؤزومدن سفئه بیر اوغلانا وورولموشدوم، بو میر گولاب ایدی کی دردیمه علاج ائتدی. او گونلر بیلمیرم نییه ایکی اوچ یالان سؤزه اینانیب، ـ حکیم حؤکوم اونا گئده­جه­یم ـ دئدیم. آتامین کؤتکلری کار ائلمه­ییب، گونو گوندن، اوز آچیب سیرتیلیردیم. یازیق آنام - منیم بالام عاغیل دریاسی ایدی - دئییب. شوون شوون نئجه آغلایاردی…!

آنجاق سئیید او موقدس کیتابی ایله یئنه دادیمیزا یئتیشدی. منیم اوزون طالعیمی اوخویوب، چوخلو دوعا یازیب، بوتون طیلیسیملری قیریب، یئنی­دن او دریایه بنزر عاغلیمی منه قایتاردی. آنام ایسه ال آیاغینا دوشورکن، باشینا دولانیب میلیون میلیون پول قوربان ائله­دی بو قوربان کسدیییم میر گولابا. اوندان بری بو کیشییه اینانیب، ایمان گتیردیم.

بیز اوشاق اولاندان ایندییه قدر، میر گولاب بوتون دویونلریمیزی آچیب، یول گؤسترر. او زامانلار کی آناملا آتامین بو شیرین حیاتلاری بیر آز آجیلانیب بیر بیری­نین جانینا دوشوب باش گؤزلرین ازردیلر؛ آنام تئز بو کیشی­نین اوستونه قاچاردی. دوغروسو بو کیشی غریبه  بیر کیشی ایدی. هلم هلم اله دوشمز.

هله باجیمین باختی­نین آچیلماسیندان دئسم لاپ عاغلینیز چاشار. باجیمین ایییرمی یاشی اولمامیشدان، آنام فیکره دوشدو کی بوتون دویونلری آچان، جددی­نین قاداسین آلدیغینا بیر باش چکیب، گنج قیزی­نین طالعینه باختیرسین، بلکه طیلیسیمدن زاددان اولسا تئز باختیندان سیلدیرسین. نییه کی باجیمین بوتون یولداشلاری باخت ائوینه گئدیب، آنجاق اونون باختی هله آچیلمامیشدی. دئسم دییه­جکسینیز بلکه اؤزومدن قوشوب، سیزلره گوپلاییرام. آنجاق سیزین او عزیز جانینیزا آند اولسون اؤزوم گؤردوم، ائله بو ایکی گؤزلریمله گؤروب، بو ایکی قولاقلاریملا دا ائشیتدیم. باجیما دوعا یازدیراندان بیر آی سونرا، بختی نین بوتون باغلانمیش یوللاری آچیلیب، ائولندی.

سونرالار او دوعانی آچیب اوخودوق. اینانمازسیز! آنجاق عجیبه بیر شئی گؤردوک کاغاذین دؤرد بوجاغینا جیزیق چکیب هر کونجونده فارسجا یازمیشدی: «بخت باز شود»

آنام دئییر: «بو ظالیم اوغلو کیشی­نین اللری عیسی پئیغمبرین اللرینه بنزه­ییر، آرتیق باشینیزی آغریتماییم. بیز ایندی نئچه گون اولار کی دنه­دنه او آغ دویولر ایله دنه­دنه دهشتلی طیلیسیملره راستلاشمیشیق، آنجاق میر گولابین داوا درمان، دوعا او پیتی­لری ایله بوتون بو جادولارا غالیب گله­جه­ییک. ائله! جددینین باشینا دولاندیغیم بو سئیید، دوغروسو یامان کیشییدی ها…!

Cəddinə qurban olduğum mir gülab

:: Şubayda Badam

Səhər çağı xoruz banlamamışdan öncə, anamın ürəyə yatan gözəl qışqırıqları ilə yuxudan dik atıldım. Hələ yuxumun kal almaların dərməmişdim, gözlərimi ova ova zəhər bardağı olub, bal kimi zəhər süzdürdüm. Ancaq anamın düyünlü qaşqabağın gördükdə, halım yerinə gəlib ağlımı başıma top elədim. Yəqin yenə bu arvadı biri sancıb kı əl ayağını itirib, hirsindən çuğundur kimi qıpqırmızı qızarıb. Bacılarımın hamısı qarşında rədif düzüləndən sonra anam dilə gəldi: "hə! Yaxşı qulaq asın qızlar, görün nə deyirəm?!! Üç gündür bir zad yaman fikrimi qarışdırıb. Diyəsən yenə bizi gözü götürməyənlər işə düşdülər. Həvasınız olsun amandı! Üç gündü səhər çağı qapımıza dənə dənə düyü səpilir. Yəqin bu iş nə quşların işidi nə qonşuların… elə görüm pis günə qalsınlar mənim balalarımı istəməyənlər!"

Anam nəmnə qədər ona buna qarğış yağdırandan sonra, gözlərinin işığı Mir gülaba zəng etdi. Deyirlər bu cəddinə qurban olduğum seyid, bütün müşküllərə qənimdir. Nəfəsi elə bil möcüzədir. Hələ anamın dediyinə görə, onun əli bütün xəstəliklərə dərmandır. Ağzının suyu, su dərmanlarının hamısından daha təsirlidir. Hər hansı xəstənin ağzına tüpürsə, ani ounun canından xəstəlik gedəcəkdir. Toba! Toba! Gücü sankı tanrı gücüdürü.

Bəli… mir gülab - elə onun o uzun qara saqqalına canım malım qurban – sankı bir həkim olaraq təşxis verdi ki, uca boylu bir qadın, gözləri əfi ilan, istəyir yenə bacımın baxtın bağlasın. Atamla anamın o şirin həyatlarına acı qatsın. Bəlkə də o birisi bacımın qarnın qurudub, bizi bir sıra cadulara salsın.

Anam demişkən: "o əcuzə qadını qara gəlsin! Necəki ağam mir gülabın möcüzəsi ilə, qapqara qaralıb, yanıb kül olacaq…!

Şübhəsiz seyidin sözləri müftə söz deyil. Bu dənə dənə düyülər bizi dənə dənə tilisimə salacaqdır. O seyidin cəddi var, elə belə müftəsinə danışmazkı… bir kitabı var nə qalınlığa, mən özüm bu gözlərimlə onun o qalın kitabın görmüşəm. O zamankı ağlımı əldən verib, özümdən səfeh bir oğlana vurulmuşdum, bu mir gülab idı kı dərdimə əlac etdi. O günlər bilmirəm niyə iki üç yalan sözə inanıb - həkim höküm ona gedəcəyəm - dedim. Atamın kötəkləri kar eləməyib, günü gündən, üz açıb sırtılırdım. Yazıq anam – mənim balam ağıl dəryası idı – deyib. Şüvən şüvən necə ağlayardı…!

Ancaq seyid o müqəddəs kitabı ilə yen dadımıza yetişdi. Mənim uzun taleimi oxuyub, çoxlu dua yazıb, bütün tilisimləri qırıb, yenidən o dəryayə bənzər ağlımı mənə qaytardı. Anam isə əl ayağına düşərkən, başına dolanıb milyon milyon pul qurban elədi Bu qurban kəsdiyim mir gülaba. ondan bəri bu kişiyə inanıb, iman gətirdim.

Biz uşaq olandan indiyə qədər, mir gülab bütün düyünlərimizi açıb, yol göstərər. O zamanlar kı anamla atamın bu şirin həyatları bir az acılanıb bir birinin canına düşüb baş gözlərin əzərdilər; anam tez bu kişinin üstünə qaçardı. Doğrusu bu kişi qəribə bir kişi idi. Hələm hələm ələ düşməz.

Hələ bacımın baxtının açılmasından desəm lap ağlınız çaşar.Bacımın iyirmi yaşı olmamışdan, anam fikrə düşdü ki bütün düyünləri açan, cəddinin qadasın aldığına bir baş çəkib, gənc qızının taleinə baxtırsın, bəlkə tilisimdən zaddan olsa tez baxtından sildirsin. Niyə ki bacımın bütün yoldaşları baxt evinə gedib, ancaq onun baxtı hələ açılmamışdı. Desəm diyəcəksiniz bəlkə özümdən qoşub, sizlərə goplayıram. Ancaq sizin o əziz canınıza and olsun özüm gördüm, elə bu iki gözlərimlə görüb, bu iki qulaqlarımla da eşitdim. Bacıma dua yazdırandan bir ay sonra, bxtının bütün bağlanmış yolları açılıb, evləndi.

Sonralar o duanı açıb oxuduq. İnanmazsız! Ancaq əcibə bir şey gördük kağazın dörd bucağına cızıq çəkib hər küncündə farsca yazmışdı:"bəxt baz şəvəd"

Anam deyir bu zalım oğlü kişinin əlləri isa peyğəmbərin əllərinə bənzəyir, artıq başınızı ağrıtmayım. Biz indi neçə gün olar kı dənə dənə o ağ düyülər ilə dənə dənə dəhşətli tilisimlərə rastlaşmışıq, ancaq mir gülabın dava dərman, dua o pitiləri ilə bütün bu cadulara ğalib gələcəyik. Elə! cəddinin başına dolandığım bu seyid, doğrusu yaman kişiydi ha…!

  آیاق یالین هئچ ده آیاق یالین دئییلمیش 

  چوووخ چوووخ تعجوب ائتمه­یین! بعلی بیزیم بو آیاق یالین جنابلاری اصلا و ابدا آیاق یالین دئییلمیش. من نئچه گون بوندان قاباغادک سؤز آتان بیین اویدورما سؤزلرینه اینانیب "سؤزده آیاق یالین" جنابلاری­نین دوغرودان، دوغروسو آیاق یالین اولماسینا اینانمیشدیم.  

آنجاق سونرالاردا اوز وئرن بیر نئچه حادیثه­لر و الیمه گلن بعضی معلوماتلار منیم تمامییله یانیلدیغیمی گؤستردی. بیزیم بو  " سؤزده آیاق یالین "  جنابلاری چوخ سییاستمدار و پولیتیکاچی­ بیریسی ایمیش. گویا اردبیل شهرینده چین باشماغی آدام ساییسیندان چوخدور. بیزیم بو آیاق یالین جنابلاری دا  " وطن "  باشماقچیلاری­نین ایش­سیز قالدیغینی گؤروب و بونلارین ایشسیزلیکدن پیکنیکی گازلا تور ـ توستو دستگاهی­نین باشیندا اوتورمالارینا دایانماییب افغانیستان تئریاکی و چین باشماقلارینا اعتیراض اولسون دئیه او گوندن آیاق یالین آدینی اؤزونه سئچمیش. 

البتده بودا معلومدور کی بیزیم بو  " سؤزده آیاق یالین "  جنابلاری تبریزین باشماقچی بازارلاریندا الده تیکیلن قاجاری باشماقلاردان گئییر و هئچ زامان آیاق یالین دولانماییر. عکس حالدا بو دوستوموز اردبیلدن تبریزه یول دؤینده، یولداکی تیکانلار اونون آیاقلارینی دلیک - دئشیک ائدیرلر. 

چوووخ چوووخ ساغ اولون!

تبریزلی نرگیز

قایناق: باشماق

Ayaq Yalın heç də ayaq yalın deyilmiş

Çooox çooox təəccüb etməyin! Bəli bizim bu Ayaq Yalın cənabları əsla və əbəda ayaq yalın deyilmiş. Mən neçə gün bundan qabağadək Söz Atan bəyin uydurma sözlərinə inanıb sözdə Ayaq Yalın cənablarının doğrudan, doğrusu ayaq yalın olmasına inanmışdım.

Ancaq sonralarda üz verən bir neçə hadisələr və əlimə gələn bəzi məlumatlar mənim təmamiylə yanıldığımı göstərdi. Bizim bu "sözdə ayaq yalın" cənabları çox siyasətmədar və politikaçı birisi imiş. Guya Ərdəbil şəhərində çin başmağı adam sayısından çoxdur. Bizim bu Ayaq Yalın cənabları da "vətən" başmaqçılarının işsiz qaldığını görüb və bunların işsizlikdən pikniki qazla tür-tüstü dəstgahının başında oturmalarına dayanmayıb Əfğanistan teryaki və çin başmaqlarına etiraz olsun deyə o gündən Ayaq Yalın adını özünə seçmiş.

əlbətdə buda məlumdur kı bizim bu "sözdə Ayaq Yalın" cənabları Təbrizin başmaqçı bazarlarında əldə tikilən Qacari başmaqlardan geyir və heç zaman ayaq yalın dolanmayır. əks halda bu dostumuz Ərdəbildən Təbrizə yol döyəndə, yoldakı tikanlar onun ayaqlarını dəlik – deşik edirlər.

Çooox çooox sağ olun!

Təbrizli Nərgiz

Qaynaq: Başmaq 

  مایاللاق 

 :: آیاق یالین

قوشباز اولاندان بری، هئچ اؤزگه­لره قازدیغین قویولارا دوشونمورسن. ائله هئی اللرینی آلنینا قویوب، گؤیه زیلله­ییرسن گؤزلرینی. گؤیرچین­لرین نئجه مایاللاق وورماغینا دوشونورسن. گؤیرچین­لرین آرتیق گؤیده­دیر، لاپ بولودلارین یانیندا. هردن - بیردن بارماق­لارینی آغزینا سالیب، فیشقا چالیرسان. گؤزلرین سئوینجدن قاناد چالیر، قانادلانیر. بیر مایاللاق… ایکی مایاللاق… اوچ مایاللاق… دؤرد مایاللاق… بئش مایاللاق… هه لاپ آز قالیر گؤیون یئددینجی قاتینا یئتیشه­سن. یئنه ساییرسان مایاللاقلاری… آلتی مایاللاق… یئد… آیاغی­نین آلتی قاچیر. یئددینجی مایاللاق آغزیندا قالیر. یئددینجی مایاللاغی سن وورورسان. بیردن - بیره اؤزگه­لره قازدیغین قویویا تئپه­سی اوسته دوشورسن. باشین قویونون قارا پالچیغینا باتیر. قولاغینا، آغزینا، مایاللاقلانمیش گؤزونه بیر ده کی بئینینه پالچیق دولور.

ایندی قازدیغین قویویا فخر ائده بیلرسن. قویودا یاشایان قورباغالاردان دا قورولداماغی اؤیرنمه­یین یاخشی اولار. قوررر…! قوررر…! قوررر…! سن ده قورولدا!

داها گؤیرچین­لری­نین مایاللاغینی گؤرمه­یه­جک­سن. قوشبازلیغی­نین سونو چاتدی. ایندی بیر نئچه دلی باشینا داش سالاجاق، داشلار باشینا ده­یدیک­جه قویونون نه اولدوغونو حیس ائده­جکسن. اوچماق ایسته­سن ده قانادین اولمایاجاق، گیجه­له­جک­سن. قویونون هؤرولموش داشلارینا دیه­جک باشین. باشینا هاوا گله­جک، سفئهلییه­جک­سن. دلی ساندیغین آدام­لار، سفئهلییینه گوله­جک­لر. قازدیغین قویو دلی­لرین گولوش­لریله دولاجاق.

سن هله اؤزونه گلمه­یه­جک­سن. یاخشی­سی اودور کی دلی­لرین آتدیغی داشلاری، اوست- اوسته قویوب اؤزونو قویونون آغزینا یئتیره­سن. آما بو دؤنه داها قویو قازماغی باشیندان آتیب قوشبازلیغیندان دا ال چک. داها گلن دؤنه ده دلی­لر داش آتمایاجاقلار قویویا…

Mayallaq

::Ayaq Yalın

Quşbaz olandan bəri, heç özgələrə qazdığın quyulara düşünmürsən. Elə hey əllərini alnına qoyub, göyə zilləyirsən gözlərini. Göyərçinlərin necə mayallaq vurmağına düşünürsən. Göyərçinlərin artıq göydədir, lap buludların yanında. Hərdən – birdən barmaqlarını ağzına salıb, fışqa çalırsan. Gözlərin sevincdən qanad çalır, qanadlanır. Bir mayallaq… iki mayallaq… üç mayallaq… dörd mayallaq… beş mayallaq… hə lap az qalır göyün yeddinci qatına yetişəsən. Yenə sayırsan mayallaqları… altı mayallaq… yed… ayağının altı qaçır. Yeddinci mayallaq ağzında qalır. Yeddinci mayallağı sən vurursan. Birdən – birə özgələrə qazdığın quyuya təpesi ustə düşürsən. Başın quyunun qara palçığına batır. Qulağına, ağzına, mayallaqlanmış gözünə bir də ki beyninə palçıq dolur.

İndi qazdığın quyuya fəxr edə bilərsən. Quyuda yaşayan qurbağalardan da quruldamağı öyrənəməyin yaxşı olar. Qurrr…! qurrr…! qurrr…! sən də qurulda!

Daha göyərçinlərinin mayallağını görməyəcəksən. Quşbazlığının sonu çatdı. İndi bir neçə dəli başına daş salacaq, daşlar başına dəydikcə quyunun nə olduğunu hiss edəcəksən. Uçmaq istəsən də qanadın olmayacaq, gicələcəksən. Quyunun hörülmüş daşlarına dəyəcək başın. Başına hava gələcək, səfehliyəcəksən. Dəli sandığın adamlar, səfehliyinə güləcəklər. Qazdığın quyu dəlilərin gülüşlərilə dolacaq.

Sən hələ özünə gəlməyəcəksən. Yaxşısı odur kı dəlilərin atdığı daşları, üst- üstə qoyub özünü quyunun ağzına yetirəsən. Amma bu dönə daha quyu qazmağı başından atıb quşbazlığından da əl çək. Daha gələn dönə də dəlilər daş atmayacaqlar quyuya… 

پیتراقدا یئنی بیر امکداش

:: محمدرضا فریدی قوجابه­یلی

(1978 - موغان)

یازیلاری پاندول کیمی اوشاقلا بؤیوک ادبیاتی آراسیندا رقص ائتمکده­دیر. بلکه بو پاندولو، تبریز یونیوئرسیته سینین فیزیکا فاکولته­سیندن آلیب اؤیکولرینه باغلامیش.

شالاپوز

بولودلار یومرولاندیقجا، بیز ده یومرولانیردیق. بولودلار یاغدیقجا، بیز ده یاغیردیق. گورولداییب شیمشک چاخیردیلار. بیز ده گورولداییب شیمشک چاخیردیق. هر ایش گؤروردولرسه بیز ده گؤروردوک. بولودلار - سیزه اویونجاغیق­می، بیزیم ادامیزی چیخاردیرسیز؟- دئییردیلر. بیز - آللاه حاققی یوخ!- دئییب آنجاق گولرکن یئنه اداسینی چیخاردیردیق.

بیر دؤنه خیابان - نه قدر بورادا یاغیش یوخدور، سوسوموزدان اؤلدوک- دئییب اسنه­دی. دوستلاریم­لا بیرگه شالاپوزا گئتدیک. اورادا آوتوبوسا مینیب مالاپوزا گئتدیک. مالاپوز شاشقین و بیر یئره دولموش سولارین دوز اورتاسی­نین یانیندایدی. بینانین ایچینه گیردیک. باشماقلی بیر بوغو بورما کیشی اوردا دایانمیشدی. و- نه سوله نیرسیز بورادا- ایسته ییردی دییه، بیز- سیز تعطیل اولوبسوز؟- دئدیک.

بوغو بورما کیشی- تعطیل اولوب-اولماغیمیز سیزه نه؟!- دئدی. بیز- ائ آ او ائ ائ ائ آ آ…!- دئدیک. بوغو بورما کیشی- ایتیلین جهنمه! بو قدر ده ائ آ سالمایین!- دئدی. بیز بینادان چیخدیق.

باشقا بیر دوستوموز- نه ائدک- دئدی. من- بیز اؤزوموز یاغمالیییق- دئدیم. باشقا بیر دوستوموز دا- نه جور آخی اولا بیلر؟!- دئدی. من- بولودلارین بوتون اداسینی و نه جور یاغماسینی بیلیریک.- دئدیم.

خیابانا گئدیب سوسوزلوقدان اوره­یی کئچن قارا آسفالتین اوستونده دایاندیق. یومرولاندیق، گورولداییب شیمشک چاخدیق. یئنه ده یومرولاندیق، یئنه ده گورولداییب شیمشک چاخارکن بیردن - بیره یاغدیق.

قارا آسفالت یوخودان اویانیب سئوینرکن شاپ - شوپ سالدی. سونرا بیزه خیابانین سونونا قدر مینیک وئردی. دویونجاق کئفه باخدیق.

Pıtraqda yeni bir əməkdaş

:: Məhəmmədrza Fəridi Qocabəyli

(1978 – muğan)

Yazıları Pandol kimi uşaqla böyük ədəbiyyatı arasında rəqs etməkdədir. Bəlkə bu Pandolu, təbriz universitəsinin Fizika fakultəsindən alıb öykülərinə bağlamış.

Şalapoz

Buludlar yumrulandıqca, biz də yumrulanırdıq. Buludlar yağdıqca, biz də yağırdıq. Guruldayıb şimşək çaxırdılar. Biz də guruldayıb şimşək çaxırdıq. Hər iş görürdülərsə biz də görürdük. Buludlar- sizə oyuncağıqmı, bizim ədamızı çıxardırsız?- deyirdilər. Biz – allah haqqı yox!- deyib ancaq gülərkən yenə ədasını çıxardırdıq.

Bir dönə xiyaban- nə qədər burada yağış yoxdur, susumuzdan öldük- deyib əsnədi. Dostlarımla birgə Şalapoza getdik. Orada avtobusa minib Malapoza getdik. Malapoz şaşqın və bir yerə dolmuş suların düz ortasının yanındaydı. Binanın içinə girdik. Başmaqlı bir buğu burma kişi orda dayanmışdı. Və- nə sülənirsiz burada- istəyirdi diyə, biz- siz tətil olubsuz?- dedik.

Buğu burma kişi- tətil olub-olmağımız sizə nə?!- dedi. Biz- e a o e e e a a…!- dedik. Buğu burma kişi- itilin cəhənnəmə! Bu qədər də e a salmayın!- dedi. Biz binadan çıxdıq.

Başqa bir dostumuz- nə edək- dedi. Mən- biz özümüz yağmalıyıq- dedim. Başqa bir dostumuz da- nə cur axı ola bilər?!- dedi. Mən- buludların bütün ədasını və nə cur yağmasını bilirik.- dedim.

Xiyabana gedib susuzluqdan ürəyi keçən qara asfaltın üstündə dayandıq. Yumrulandıq, guruldayıb şimşək çaxdıq. Yenə də yumrulandıq, yenə də guruldayıb şimşək çaxarkən birdən – birə yağdıq.

Qara asfalt yuxudan oyanıb sevinərkən şap – şup saldı. Sonra bizə xiyabanın sonuna qədər minik verdi. Doyuncaq kefə baxdıq.

تئرورچولوق، آیاق یالین و اونون جان گودنلری

دونیادا باش وئرن تئرورلارا گؤره و تبریزلی نرگیزین هده - قورخولارینا اساسن، من آیاق یالین جنابلاری جان گودن توتماغا مجبور قالدیم.

تئرورچولوق ایلک دؤنه قابیلین، هابیله قارشی قیسقانمالاریندان باش وئردی. بورادا خئییر قووه ایله شر قووه­سی بیر – بیری­نین قارشیسیندا دایاندی. خئییر له شر بیر - بیرینی تئرور ائتمک ایسته­ییردیلر. بیری یاخشیلیق­لا او بیری­سینی تئرور ائتمک زوروندایدی بیری ده پیس­لیک­له. سونوندا شر قووه­سی خئییر قووه­سینه غالیب گلدی. هابیل تئرور اولدو، قابیل قالدی و قابیلین تؤرمه­لری تئرورچولوغا داوام ائتدیلر.

ایندی هر نه تئروردان تؤره­نیر. من تئرورلارا معروض قالماییم دییه، تئرور ائتمه­یی باجارمالییدیم، یوخسا اؤزوم تئرور اولاردیم. باجاردیم، گیزلینجه اونون - بونون دالی سوره سؤز بزه­دیم، قوندارما یاخشیلیق­لاریم­لا یاخشیلاری ایغفال ائدیب یاخشیلارین علئیهینه سیلاحلاندیردیم.

یئنه ده شر قووه­سی ایله بارلانان یاخشیلیق­لاریملا خئییر قووه­سین تئرور ائتدیم. تئرورچو اولوب قورخو یاراتدیم، قورخولارین ایچیندن یئنی تئرورچولار عمله گلدیلر.

ایندی دئمک اولار کی بیز هامیمیز بیر جور تئرورچو ساییلیریق. بیریمیزین الینده سیلاح، بیریمیزین الینده قلم، بیریمیزین اوره­یینده نیفرت، بیزیمیزین دیلینده ایفتیرا و تؤهمت… بئله - بئله ایشلر و داها سونرا اؤلدورمک و دیری قالماق.

من دوغوردان دا تئرورچو اولدوغوما ایندی اینانیرام و بو اینام­لا تئرور ائتمه­ییمه داوام ائدیرم، یوخسا من چوخدان تئرور اولموشدوم. سیز ده تئرورچولوغونوزا داوام ائدین، بو سیزلیک دئییل، بو بیزیم اولو بابامیزدان قالمیش رحمتلیک قابیلدن میراثدیر.

Terorçuluq, Ayaq Yalın və onun can güdənləri

Dünyada baş verən terorlara görə və təbrizli Nərgizin hədə - qorxularına əsasən, mən Ayaq Yalın cənabları can güdən tutmağa məcbur qaldım.

Terorçuluq ilk dönə qabilin, habilə qarşı qısqanmalarından baş verdi. Burada xeyir qüvvə ilə şər qüvvəsi bir – birinin qarşısında dayandı. Xeyirlə şər bir – birini teror etmək istəyirdilər. Biri yaxşılıqla o birisini teror etmək zorundaydı biri də pisliklə. sonunda şər qüvvəsi xeyir qüvvəsinə ğalib gəldi. habil teror oldu, Qabil qaldı və qabilin törəmələri terorçuluğa davam etdilər.

İndi hər nə terordan törənir. Mən terorlara məruz qalmayım diyə, teror etməyi bacarmalıydım, yoxsa özüm teror olardım. Bacardım, gizlincə onun – bunun dalı sürə söz bəzədim, qondarma yaxşılıqlarımla yaxşıları iğfal edib yaxşıların əleyhinə silahlandırdım.

 Yenə də şər qüvvəsi ilə barlanan yaxşılıqlarımla xeyir qüvvəsin teror etdim. Terorçu olub  qorxu yaratdim, qorxuların içindən yeni terorçular əmələ gəldilər.

İndi demək olar kı biz hamımız bir cur terorçu sayılırıq. Birimizin əlində silah, birimizin əlində qələm, birimizin ürəyində nifrət, bizimizin dilində iftira və töhmət… belə - belə işlər və daha sonra öldürmək və diri qalmaq.

Mən doğurdan da terorçu olduğuma indi inanıram və bu inamla teror etməyimə davam edirəm, Yoxsa mən çoxdan teror olmuşdum. Siz də terorçuluğunuza davam edin, bu sizlik deyil, bu bizim olu babamızdan qalmış rəhmətlik qabildən mirasdır.

  دومان اردم

گونئی شعیری و پئپسی آچان لومپنیست­لر

گونئیده اوخوجو، شعری اوخومازدان اول اونون شاعیری­نین هانسی سیاسی دوشونجه­نی داشیدیغینی اؤیرنمه­یه ماراقلانیر {من اوخوجو سؤزونو، دونیانین بو خریطه­سینده ادبیاتچی­لار و بعضی ژورنالیست جمعیتییله عئینی توتورام. چونکو بورادا  اوخوجو دئیه بیر شئی یوخدور. آذربایجانلییا اوخوماغین، صنعتین،(چؤرکدن باشقا هئچ بیر شئیین) آکتواللیغی یوخدور}  آذربایجان شعری دئیلنده  بورادا هامی نین فیکریندن وطن، یاساقلانمیش دیل، تاریخ بویو فاشیست­لرین تجاووزونا معروض قالان بیر پارچا توپراق کئچیر، گونئیین بئلنچی سیاسی دوروموندا بونلار هامیسی طبیعی گؤرونمه­لی­دیر، آنجاق ادبییاتیمیز دا، بو وضعیتدن تاثیرسیز قالمیر کی هئچ، بلکه بوتون قاباریقلار ادبیاتدا اؤزونو گؤزه سوخور. مثلا توکتیم(مصرف) تاریخ­لری کئچن سییاستچی­لر  سیاست دونیاسیندان قووولاندان سونرا اؤز کورسولرینی ادبیاتدا حاضیر گؤرورلر(البتده ژورنالیست قاقاشلاریمیزین دا ایلتیفاتی آز اولمور). بو سیاستچی شعربازلار آتموسفئرین سیاسی و علمی بولانیقلیغیندان هابئله خالقین آذربایجانلیلیغیندان، ساوادسیزلیغیندان، ایستیبداد سئورلیییندن، قهرمانبازلیغیندان، بدبختلیییندن اخلاق­گرالیغیندان یاخشیجا اؤز منافعلری اوغروندا ایستیفاده ائتمه­یی باجاریرلار، توی مجلیس­لرینده، چایخانالاردا، یونیوئرسیته­لرده (بوراسی لاپ تأسوفلودور) قوشما ،گرایلی، محرملیک گئجه­لرینده شاخسئی صفلرینده مرثیه  اوخویوب ادبی، درنکلرده ایسه اؤزلرینی سربت  (بعضن ده اوتانمازجاسینا حددی آشیب مودئرن) شعرین بایراغی، زیروه­سی،نم هاراسی کیمی بو عونوانلارلا آدلاندیریرلار.

  سؤز درنک، مراسیم قدر اولاندا هئچ ده اوزوجو اولمور، چونکو بئله جمعیت­لر مکتوبلاشمایانا قدر قارین یئلی کیمی بیر شئی­دیر، اساس سؤز کؤهنه بئیین شعربازلاری گونئیین مودئرن شعری دئیه تانیتدیران، رئکلاملایان، چؤرک بورجو وئرن، پئپسی آچان لومپنیست بیر جریاندان گئدیر. 

  بو لوپمن جمعیتی بوتون ادبی ژورنال­لاری، سایت­لاری، ائفیرلری، نشریات­لاری(فارس شووونیستی­نین تضییق­لرینه گؤره اوسته­لیک بارماق ساییسیندان آزدیرلار) آلیب باشلارینا چئویریرلر. لومپن­لره گؤره «باشقا»سی دوشمن­دیر، بیزدن اولمایان دوشمن­دیر، دوشمن اولمامالی­دیر، اؤنم­لی اولان ادبیات دئییل، ادبیاتدا اؤز مؤوقئعلری­دیر، شؤهرت­لری و ساختا حؤرمت­لری­دیر، لومپن­لرین اکثریتی اورتا یاشلی اولدوغو اوچون گنج­لر دوشمان ساییلیر، چونکو اونلارین باخیشیندا، شعر، ساواد، دوشونجه، وطن­سئورلیک، تکجه اؤزلرینده معنا تاپیر، گنج نسیل اخلاق­سیز و آنارخیست­دیر، بو اوزدن، اوزده اینسانلیقدان صؤحبت ائلیین، و «گنج لراومودوموزدور» دئین لومپن­لر آرخادا گنجه، باشقاسینا اؤلوم کونسئپسیاسینی باغیریرلار. بونلاری تنقید ائدن لری ساتقین.سولچو.آنتی آذربایجان و گؤزلرینی یوموب آغیزلارینی آچیب به-به.چه-چه دئینلری ایسه اصیل وطن پرست انسانلار تقدیم ائدیرلر 

  نه قدرکی بو لومپن­لر گونئی شعری­نین بو پیس وضعیتینی گؤرمه­ییب  بونجا بوشو -بوشونا تعریف ائدیرلرسه، و بو جیزماقارالارینی مودئرن شعریمیزین سیمگه­سی اولاراق اونون - بونو باشینا چالیرلار، آذربایجان تاریخ بویو اولدوغو کیمی شعرین یانیندا اوزو قارالیغینا داوام ائده­جک. 

«عمران صلاحی­»دن چاپ اولمایان بیر یازی

:: قوندارما باهار

:: فارسجادان چئویرن:

یالنیز بیر وورغون وورلموش

بیر بادام بیر قوز

:: آیاق یالین

نه قدر زور وئرسن ده سئومه­یه گوجون اولماسا، گیجه لیب یئره ده­یرسن. باشینا داش سالسالار دا سئویرسنسه سئو. سئوگی­نین نه اولدوغونو آنلاماغا چالیشسان دا، آنلایا بیلمیه­جکسن چالیشما! بانلایانلارین سایی آنلایانلاردان چوخ اولسا دا، سن هله لیک بانلاما. خوروزلانماغا هله تلسمه. خوروز قووروغونو گؤسترمکله سئوگینی قازانا بیلمزسن. قارا اولدوقلارینا گؤره قازانلارا تؤهمت وورما. ائهمال - ائهمال یئریسن ده دایانما، یئری. یئریکله­ینده ده تورشویا موراببا قاتیب یئمه. قاتماقاریشیق یوللاردان گئدنده اؤزوندن موغایات اول. میغمیغالار کیچیک اولسالار دا، آدامین دده­سینی یاندیریرلار. یانیرسان یان، کول اولورسان اول. کول آدامینا دؤنورسن دؤن. کوللاردا گیزلنن کاللاردان قاچ قورتار. قاتار گله جک. سسی دوشه­جک بئینینه. کپنکلر قاچاقچیسی اولان دوستون سنه ال قوزایاندا بیر بادام بیر قوز یادینا دوشسون.

Bir badam bir qoz

:: Ayaq Yalın

Nə qədər zor versən də sevməyə gücün olmasa, gicəlib yerə dəyərsən. Başına daş salsalar da sevirsənsə sev. Sevginin nə olduğunu anlamağa çalışsan da, anlaya bilməyəcəksən çalışma! Banlayanların sayı anlayanlardan çox olsa da, sən hələlik banlama. Xoruzlanmağa hələ tələsmə. Xoruz qouruğunu göstərməklə sevgini qazana bilməzsən. Qara olduqlarına görə qazanlara töhmət vurma. Ehmal – ehmal yerisən də dayanma, yeri. Yerikləyəndə də turşuya murabba qatıb yemə. Qatmaqarışıq yollardan gedəndə özündən muğayat ol. Mığmığalar kiçik olsalar da, adamın dədəsini yandırırlar. Yanırsan yan, kül olursan ol. Kül adamına dönürsən dön. Kollardan gizlənən kallarda qaç qurtar. Qatar gələcək. Səsi düşəcək beyninə. Kəpənəklər qaçaqçısı olan dostun sənə əl qozayanda bir badam bir qoz yadına düşsü. 

یئنی ایلینیز اوغورلو اولسون

:: آیاق یالین­+سؤز آتان=رامین جهانگیرزاده

یئنی ایل گلدی چاتدی. باهار قیزی ساچلارینا چیچک سانجیب، تورپاغی اویادیر. تورپاق اسنه­یه ـ اسنه­یه اویانیر. توراپاغا یئنی هوس گلیر. باغچالار یئنی بیر سمفونی یاراتماق زوروندا اولورلار. سارماشیقلار چپرلرین بوینونا دولانیرلار. سئرچه­لر اوچوشلارینی اونوتمورلار.

گونش قیزی ساچلارینی دنیزده یویور. من یئنه ده دنیزه باخیرام، ساچلارین دالغالانیر،من یئنه ده دنیزله­شیرم، دالغالانیرام. من یئنه ده داریخیرام…! گؤرسن گونش قیزی ساچلارینی یویاندان سونرا نه ائدیر؟!...

آکواریومداکی قیرمیزی بالیقلار دنیز اوچون داریخسالار دا، اوشاقلارین گؤزلرینده­کی سئوینجینی گؤروب داها داریخمیرلار. چونکو اوشاقلارین گؤزلری دنیزدیر ائله…   

آنام سوفره­نی بزه­ییر. آنامین قوخوسو گلیر سوفره­میزدن. بو یئنی ایلی آنامین و آنالارین گؤزل روحونا گؤره، آنالار ایلی آدلاندیریرام. هر کیم نه آدلاندیریر آدلاندیرسین...

بوتون اینسان آدینی داشییان، اینسانلیق نامینه ووروشان اینسانلارا ـ یئنی ایلینیز اوغورلو اولسون ـ دئییرم.

YENİ İLİNİZ UĞURLU OLSUN

:: Ayaq Yalın+Söz Atan=Ramin Cəhangirzadə

Yeni il gəldi çatdı. Bahar qızı saçlarına çiçək sancıb, torpağı oyadır. Torpaq əsnəyə - əsnəyə oyanır. Torpağa yeni həvəs gəlir. Bağçalar yeni bir səmfoni yaratmaq zorunda olurlar. Sarmaşıqlar çəpərlərin boynuna dolanırlar. Serçələr uçuşlarını unutmurlar.

Günəş qızı saçlarını dənizdə yuyur. Mən yenə də dənizə baxıram, saçların dalğalanir, mən yenə də dənizləşirəm. Mən yenə də darıxıram…! Görəsən günəş qızı saçlarını yuyandan sonra nə edir?!…

Akvaryomdakı qırmızı balıqlar dəniz üçün darıxsalarda, uşaqların gözlərindəki  sevincini görüb daha darıxmırlar. Çünkü uşaqların gözləri dənizdir elə…

Anam süfrəni bəzəyir. Anamın qoxusu gəlir süfrəmizdən. Bu yeni ili anam və anaların gözəl ruhuna görə analar ili adlandırıram. Hər kim nə adlandırır adlandırsın.

Bütün insan adını daşıyan, insanlıq naminə vuruşan insanlara – YENİ İLİNİZ UĞURLU OLSUN – deyirəm.

هسته دابان

- ياستي دابان؟

- هي... (...hı)

- هي دئمه لوطفن.  دئنن حاياتيم. دئنن عاشكيم.  ماهواره­اي كونوش، كلاس قوي.

- هي ي ي؟(hııı...)

-  دييوروم كي ، هي دئمه، مودرنليك ياپ باكلاس.

-  گئنه نه اولوب ديحدابان، بويونكو اوينون ندي؟

- نه كونوشييورسان جانيم. نئجه كي اويون مويون. مودرن ياپ سنه دييوروم. خالخين آروادي كيمي به­يم سندن نه بكلييوروم كي. حتا دوزدوداق خانيمين اري كؤنللو كؤنوللو گئديب اؤزون فومونيست ياپديريب.

- آي آروات دردين ندي، اونو دئه منه. نييه قارق ائليسن آدامي. گئنه بويون هارا گئتميشدين. كيمده نه گؤروبسن گليب ساديف اولوبسان منيم بو آرتروزلو جانيما.

-سن مني هئچ هئچ زامان آنلايامادين ياستي دابان. چكيب گئده­رم هااا بئله اولورسا شورالاردان. قالارسان تپه­وه دؤوه دؤوه. جانيمي ياكما فاضلاسينا. باخته­ورخاخلارين پوس­مدرن اري وار. من كي ساده­جه مودرن ايستيوروم سندن. پوس­مدرن يا كوبيستي زاد ايسته­مييوورم كي.

-كيمي چكيب گئدرسن ديحدابان؟ دور چيققان اووماج آشي بيشير. بو قار قييامات دا نه مود نه پوس آي آرواد.  من چكيب گئتمه­لي آدامام هئچ؟  باخ گؤر ايستي اوتوموز واردي يوخدو.   چيمديك جن اولسا مني گؤرَ­ر.

- ياپما يااا... اؤزووو بيلمه­مزلييه ياپما ياستي دابان. ساده­جه من قارا گونلويه چاتاندا اوماج آشي  قايساوا دوشور ياديوا. يئتر آرتيق. اوچ بادام خانيمي پوس­مدرن اري هر گئجه گؤتوروب آپارير فست­فوت خانايا. منيم ده گؤيلوم فست­فوت ايستير. به­يه من اسگيك كيشي­نين قيزييام.

-آرواد مني اوتوردوغوم يئرده ايت ائلييب هوردورمه. من فستي­فوت مستي­فوت نه بيليرم ندي آخي. گتي چؤره­ي يوغورتوموزو يئيه­ك. گئنه ده دييه­سن جين گيردي جيلديوه.

-  اؤزون بورج­نان خرج­نن ميليونلوق موبايلي آليب ليفه­وه تاخاندا دئي گؤروم اوندا هارالارا  گيرير جين؟ وورهاي ديرررا ديررر، ديرررا ديررر.  يا  (sms) يازيسان يا sms اوخورسان. او لبي شيرين­ لب­تاپيندان دا حابريم وار،  گيزليجه ننه­ن­گيله گئدنده يوك كيمين چاتيسان داليوا، آپاريب  اوردا كوللانيرسان. هر زادي بيليرم، لوطفن ياپما.

- خئير، دئيه­سن بو آرواد يامان پيس آييليب. اؤزو ده دؤرت گؤزلو دؤرت قولاغلي. بي گون گئدير خرج تؤكور بورنون فينديقچا ائلتديرير، دوداغين قونچا. بي گون قولاغين ال چؤره­يي مودل، نه بيليم ياناغين بوخچا ائلتديرير. اويون قالمير او بي سيخيم­جا صيفتينين باشينا گتيرير.

_هادي، هادي باكاليم تئز اوْل دور آياغا گؤروم. منيم ده جانيم لب­تاپ ايستير. گئدك منه ده  آليش وئريش ياپاليم لب تاپ دان زات دان.   باخما كي من ائو حانيمي­يام. چانتام دولودو  پروف دوكتور مدركلرنن. ساچلاريمي دا فومونيستي مودل كسديرميشم، باخ گؤر ياكيشييور؟

- آلله­دان قورخ آروات! باشيوي سال آشاغا ائوه ائشييه باخ. قوي باشيميزي بير تهر گيره­له­يك، آدامين اوزون نييه قارسيرسان جئيران دابان ديحدابانيم!

ـ ديحدابان دئمه منه بوندان بئله، ساكين ساكين! دئنن هسته­دابان. اَوَه­ت، هسته دابان كادين! نه گوزل! بولدوم بولدوم. بوندان بئله منه آياغين ياندي، يان چكيل دئيه­ن اولسا دونياني ياكارام حابرين اولسون حاياتيم...

Həstə daban

- yastı daban?

- hı…

- hı demə lütfən. Denən hayatım. Aşkım. Mahvarei konuş. Kilas qoy.

-Hııı…?

- Diyorum kı, hı demə, modernlik yap bakilas.

- genə nə olub dihdaban, büyünkü oyunun nədi?

- nə konuşiyorsun canım. Necə ki oyun moyun. Modern yap sənə diyorum. Xalxın arvadı kimi bəyəm səndən nə bəkliyorum ki. Hətta düdodaq xanımın əri könüllu könüllü gedib özün fomonist yapdırıb.

- ay arvat dərdin nədi, onu de mənə. Niyə qarq elisən adamı. Genə büyün hara getmişdin. Kimdə nə görübsən gəlib sadif olubsan mənim bu artrozlu canıma.

- sən məni heç heç zaman anlayamadın yastı daban. Çəkib gedərəm haaa belə olursa şuralardan. Qalarsan təpəvə dövə dövə. Canımı yakma fazlasına. Baxtəvər xalxların posmodern əri var. Mən ki sadəcə modern istiyorum səndən. Posmodern ya kubisti zad istəmiyorum ki.

- kimi çəkib gedərsən dihdaban? Dur çıqqan ovmac aşı bişir. Bu qar qiyamatda nə mod nə pos ay arvad. Mən çəkib getməli adamam heç? Bax gör isti otumuz vardı yoxdu. Çimdikcən olsa məni görər.

- yapma yaaa… bilməməzliyə yapma yastı daban. Sadəcə mən qara günlüyə çatanda omac aşı qaysava düşür yadıva. Yetər artıq. Üç badam xanımı posmodern əri hər gecə götürüb aparır fəstfut xanaya. Mənim göylüm fəstfut istir. Bəyə mən əsgik kişinin qızıyam.

- arvad məni oturduğum yerdə it eliyib hürdürmə. Mən fəstifut məstifut nə bilirəm nədi axı. Gəti çörəyi yoğurtumuzu yeyək. Genə də diyəsən cin girdi cildivə.

- özün borcnan xərcnən milyonluq mubaylı alıb lifəvə taxanda de görüm onda haralara girir cin? Vurhay dırrra dırrr, dırrra dırrr. Ya SMS yazısan ya SMS oxursan. O ləbi şirin ləbtapından da haberim var. Gizlicə nənən gilə gedəndə yük kimin çatısan dalıva, aparıb orda kollanırsan. Hər zadı bilirəm, lütfən yapma.

- xeyr, deyəsən bu arvad yaman pis ayılıb. Özü də dört gözlü dört qulağlı. Bi gün gedir xərc tökür burnun fındıqça elətdirir. Oyun qalmır o bi sıxımca sifətinin başına gətirir.

- hadı, hadı bakalım tez ol dur ayağa görüm. Mənim də canım ləbtap istir. Gedək mənə də alış veriş yapalım ləbtapdan zatdan. Baxma kı mən ev hanımıyam. Çantam doludu prof doktur mədrklərnən. Saçlarımı da fomonisti model kəsdirmişəm, bax gör yakışiyor?

Allahdan qorx arvat! Başıvı sal aşağa evə eşiyə bax. Qoy başımızı bir təhər girələyək. Adamın üzün niyə qarsırsan ceyran daban dihdabanım!

- dihdaban demə mənə bundan belə, sakin sakin! Denən həstə daban əvət həstə daban kadın! Nə güzel! Buldum buldum. Bundan belə mənə ayağın yandı, yan çəkil deyən olsa dünyanı yakaram haberin olsun hayatım…

صاباح اوشاق­لار باغیشلایاجاقمی،

سس­لرینی ساتانلاری؟!…

آیاق یالین

سئچکی­لر سونا چاتدی. سس وئرمه­ینلرین سایی سس وئرنلردن چوخ اولماسایدی آز دا دئییلدی. اونلار سس­لرینی کسدیلر کی داها گووه­ندیک­لری داغ­لار سس­لری قایتاریردیلار.

ائشیتدیکلریمه اینانماسام دا گؤردوکلریمدن سونرا ایناندیم. ایناندیم کی سسلری ده ساتیشا قویارمیشلار! آل­ ـ وئرچی­لر هر بیر سسی فیلان قیمته آلیردیلار. کیمسه یوخاری قیمته سس­لری آلیردی­سا او هامیدان چوخ سسلره مالیک اولوردو. سانکی شهر مال مئیدانینا چئوریلمیشدی. چؤرک­سیزلر بیر گون ده آج قالماسینلار دئیه، سسلرینی موفته ساتیردیلار. ساتیرا یازماق زوروندایدیم آما آجی گولوش­لر دوداغیما قونارکن، اوره­ییمده سسله­نیب، بئینیمی سیلکله­ییردی.  بیر گون توخ قالماق اوچون سسینی ساتیب، 1459 گون آج قالماغینا ایمکان یارادانلارین سسینی یاخچیجاسینا دویماق اولاردی. سس­لر آرتیق ساتیلمیشدی. ساتیلمیش سسلردن صاباحلار اوچون اؤزلرینه سارایلار جورلایانلارین تبسسومونو گؤروب بو میلته آغلاماغیم گلیردی. داها بو میلتین سسی اولمایاجاقمی؟!… داها بو میلتین سسی اوجالمایاجاقمی؟!…

ایندی سوسورام، سسیمی ایچیمده بوغوب، اؤزومو تؤکورم ایچیمه. داها ساتیرا یازماغا الیم گلمیر. زهر یاییلیر آغزیما. وارلیغیما توپورمه­ییم دئیه، توپورجه­ییمی اودوب، اودخونورام. ایچیم، نیفرتلی توپورجک­لرله دولور. بوراسی پیتراق­دیر، من ده آیاق یالینام. خلوتیمده باغیرسام دا، کیمسه سسیمی ائشیتمیه­جک. باغیرساقلاریم دولاشاجاق. پیرتلاشیق دوشه­جم، یاساق دوشونجه­لریمده. سس­لری کار اولان میلتین کور سسی قولاغیمی کار ائدیر، قولاغیمی توتورام. کور سسلر گیزیلده­دیر بدنیمی. کیمسه یه گوونمک اولارمی؟!…

اؤزومو زورلا سورویورم، سویوم - سویوم سویولورم. اوشاقلارین گله­جه­یینی آنلاییرام. صاباح اوشاقلار باغیشلایاجاقمی، سسلرینی ساتانلاری؟!…

Sabah uşaqlar bağışlayacaqmı,

səslərini satanları?!…

Ayaq Yalın

Seçkilər sona çatdı. Səs verəməyənlərin sayı səs verənlərdən çox olmasaydı az da deyildi. Onlar səslərini kəsdilər ki daha güvəndikləri dağlar səsləri qaytarırdılar.

Eşitdiklərimə inanmasam da gördüklərimdən sonra inandım. İnandım ki səsləri də satışa qoyarmışlar! Al-verçilər hər bir səsi filan qiymətə alırdılar. Kimsə yuxarı qiymətə səsləri alırdısa o hamıdan çox səslərə malik olurdu. Sankı şəhər mal meydanına çevrilmişdi. Çörəksizlər bir gün də ac qalmasınlar deyə, səslərini müftə satırdılar. Satira yazmaq zorundaydım amma acı gülüşlər dodağıma qonarkən, ürəyimdə səslənib, beynimi silkələyirdi.  Bir gün tox qalmaq üçün səsini satıb, 1459 gün ac qalmağına imkan yaradanların səsini yaxçıcasına duymaq olardı. Səslər artıq satılmışdı. satılmış səslərdən sabahlar üçün saraylar curlayanların təbəssümünü görüb bu millətə ağlamağım gəlirdi. Daha bu millətin səsi olmayacaqmi?!… daha bu millətin səsi ucalmayacaqmı?!…

İndi susuram, səsimi içimdə boğub, özümu tökürəm içimə. Daha satıra yazmağa əlim gəlmir. Zəhər yayılır ağzıma. Varlığıma tüpürməyim deyə, tüpürcəyimi udub, udxunuram. İçim, nifrətli tüpürcəklərlə dolur. Burası pıtraqdır, mən də Ayaq Yalınam. Xəlvətimdə bağırsam da, kimsə səsimi eşitməyəcək. Bağırsaqlarım dolaşacaq. Pırtlaşıq düşəcəm, yasaq düşüncələrimdə. Səsləri kar olan millətin kor səsi qulağımı kar edir, qulağımı tuturam. Kor səslər gizildədir bədənimi. Kimsəyə güvənmək olarmı?!…

Özümü zorla sürüyürəm, süyüm – süyüm süyülürəm. Uşaqların gələcəyini anlayıram. Sabah uşaqlar bağışlayacaqmı, səslərini satanları?!…

میلت نئجه تاراج اولور اولسون نه ایشیم وار!

                                                          آیاق یالین

مارتین آلتیسیندان باشلایارکن ایراندا گئدن پارلامئنت دئپتاتلیغینا نامزدلیینی ایره­لی سورن سئچکی­لر یاریشینا اساسن…

شهره قالماقال دوشوب…! هامی قاچ­هاقاچدا! هره بیر یئرده چیغیر- باغیر سالیر. او قدر های - کویدن سونرا داها هئچ بیر قاریلدایان یازیق قارغانی دا گؤره بیلمزسن. میلت یئنه اویونجاق اولوب، اویونبازلارین الینده!

کیمیسی- آی میلت! داها یامان گونون عؤمرو باشا چاتیب. من گلمیشم بوتون چتین­لیک­لری آرادان گؤتورم. خیابانلاری آسفالت ائده­جم. باهالیغین قاباغینی آلاجام. شهریمیزه بؤیوک-بؤیوک کارخانالار گتیره­جم. ایش­سیزلره ایش جورلایاجام. …- دئییر

کیمیسی- شام - ناهار وئررکن - قادانیزی آلارام! باشینیزا دولانارام! آیاغینیزین تورپاغی اولارام! بوینوموزا میننت قویوبسونوز! نوش اولسون! منه سس وئرمه­یینیزی اونوتمایین!- دئییب، بیر دیلنچی كیمی میللتدن سس دیله­نیر

کیمیسی- آغالار! خانیم­لار! قوجالار! جاوان­لار! سیزینله­یم. گؤزونوزو آچین گؤرون کیمه سس وئریرسینیز؟! فیلان کس بو نئچه ایلده نه ایش گؤروب؟! نییه بئلنچی آداملارا سس وئریرسینیز؟! سسینیزه سس وئرنلره سس وئرین! منه سس وئرسز هر نه حل اولاجاق!- دئییر.

کیمیسی، شکلینی گیریم ائدیب، ملک­لره بنزه­دیر اؤزونو…!

کیمیسی ژورنال­لاردا ژئست­لر توتوب، رئپورتاژلار وئریر. اؤزونو بیر داهی کیمی آپاریر.

کیمیسی آغ ساققاللاریمیزین دمینی گؤرور، گووه­نیر اونلارا…!

کیمیسی…

من ایسه صابیر دئمیشکن:- میلت نئجه تاراج اولور اولسون نه ایشیم وار- دئییرم.

                                                           «»«»«»

Millət necə tarac olur olsun nə işim var

                                                                             Ayaq Yalın  

Martın altısından başlayarkən İranda gedən Parlament Deptatlığına namzədliyini irəli sürən seçkilər yarışına əsasən…

Şəhərə qalmaqal düşüb…! Hamı qaçhaqaçda! Hərə bir yerdə çığır-bağır salır. O qədər hay-küydən sonra daha heç bir qarıldayan yazıq qarğanı da görə bilməzsən. Millət yenə oyuncaq olub, oyunbazların əlində!

Kimisi- ay millət! Daha yaman günün ömru başa çatıb. Mən gəlmişəm bütün çətinlikləri aradan götürəm. Xiyabanları asfalt edəcəm. Bahalığın qabağını alacam. Şəhərimizə böyük-böyük karxanalar gətirəcəm. İşsizlərə iş curlayacam. …-deyir

Kimisi- şam-nahar verərkən –qadanızı alaram! Başınıza dolanaram! Ayağınızın torpağı olaram! Boynumuza minnət qoyubsunuz! Nuş olsun! Mənə səs verməyinizi unutmayın!- deyib, bir dilənçi kimi millətdən səs dilənir.

Kimisi- ağalar! Xanımlar! qocalar! Cavanlar! sizinləyəm. Gözünüzü açın görün kimə səs verirsiniz?! Filan kəs bu neçə ildə nə iş görüb?! Niyə belənçı adamlara səs verirsiniz?! Səsinizə səs verənlərə səs verin! Mənə səs versəz hər nə həll olacaq!- deyir.

Kimisi, şəklini girim edir, mələklərə bənzədib özünü…!

Kimisi jurnallarda jestlər tutub, reportajlar verir. Özünü bir dahi kimi aparır.

Kimisi ağ saqqallarımızın dəmini görür, güvənir onlara…!

Kimisi…

Mən isə sabir demişkən:-millət necə tarac olur olsun nə işim var- deyirəm.

شهرام گلکار

اوشاق چاغلاریم ایدی. حسی-حوسو بیلمیردیم. یومورتادان چیخمیش جوجهلر کیمی، دوکانلارا گیریردیم، دؤولتدن داد ائدیردیلر! تاکسیلره مینیردیم، دؤولتدن داد ائدیردیلر! آرالیقدا بئکارلار دا، دؤولتدن داد ائدیردیلر! دیلنچیلر ده، دؤولتی قیناییردی!ـ دؤولت نییه لاقئیددی؟!ـ دئییردیلر.کیمی ایشسیزلیکدن، کیمی آجلیقدان، کیمی دیلسیز، کیمی دینسیزلیکدن شیکایت ائدیردی.

او واخت هردن بیر، یاز ـ یای فصلینده، ائوده جوللاب جورلاییب، خیاباندا ساتیردیم، ائوه کؤمک اولوردو.

جوللاب رنگینی بیر گون هر دوکاندان سوروشدوم،ـ یوخ،ـ دئدیلر، تاپیلمادی.

ـ هاردا اولار؟ـ سوروشدوم!

ـ «شیخ دؤولت» ادویه ساتیر، اوندا اولار.- دئدیلر.

اورکدن بیر آه چکیب ـ نه گؤزل تصادوف!ـ دئدیم. جوللاب رنگینی آلاجاغام بیر یانا، ان اؤنملیسی، دؤولتی ده گؤره بیلمک ایمکانیم اولاجاق. آدرئسی سوروشوب، دوکانی تاپدیم.

بالاجا داخمانین چؤلونده دوروب، باخدیم دؤولته؛ باشیندا یون پاپاق، چلیمسیز قوجا، پیرپیزاقلی قاشلارینین آلتیندان، زهیملی گؤزلری ایله، دوروخدو منه! چلیمسیز قوجا، قارانلیق داخمادا، قولتوقلو بیر سکامییادا اوتورموشدو.

قالخماغا حؤوصلهسی اولمایان دؤولت، سوروشدو ـ ندی؟!

دئدیم:ـ رنگ وار؟

گؤزلرینی برلدیب ائله اوستومه جومدو، تودابانا دئییب، آرخاما باخمادان ائویمیزه قدر قاچدیم…

اونون نییه بئله ائتدییینی آنلامیرامکی، آنلامیرام…! هر نه ایسه کئچدیم جوللابین دا، رنگین ده خئیریندن! اؤز اورییمده-دئدیم.

ـ آللاه دؤولتی ده کسسین، شیخلیسین دا شیخسیزین دا…

:: بايرام توزو 

                                              دیکدابان

بوگون سحرين آلاتورانيندا ديکدابان خانيم، جين وورموشلار کيمي ياتديغي يئردن ديک آتيليب ديکدابانيني ياغلاييب چکدي آياغينا. اوجا سسله اؤزو اؤزونه: " بوتون قاپي- قونشوموز، ساغيميز- سولوموز بايرام توزونو تؤکدو چيخدي يانا" دئدی ” هله بيزيم توزوموز تورپاغيميز  اوستوموزده باشيميزدا قاليب کی قالیب. آي جانيم بو جان کي مندن چيخماليدي، قوي ائله بوگون جانيمي آليم ديشيمه، قاتلاشيم ايشيمي گؤروم داينا" و ال ائله­دي تور سوپورگه­سينه. اونو دا دئييم ها، ديکدابان خانيم دابانينين ديکليييني بو تور سوپورگه­سينين اوزونلوغونا قاتاندا ائو بوجاغينين قوروم قاراسي ندي، لاپ گؤي اﯙزونون قارا بولودلاريني دا سيليب سوپوره بيلر هر زامان ايسته­سه.

هه... ديکدابان سوپورگه­ني گؤتوروب تاواندا تور توز باسميش بوجاغا توشلاييب هؤرومجه­يين توخودوغو شئيطان تورولاريني بولديزئر کيمي يئرلي ديبلي سؤکمه­يه باشلاماق ايسته­ديکده گؤردو خئير، دوردوغو يئردن ايينه اوجويجا دَبرمه­يه قادير ده­ييل. ها گوجندي، ها وورنوخدو، ترپشنمه­دي. ائله­بيل قول قاناديندان داش قيفيل­لار آسلانميشدي. بيرداها گوجندي، بيرداها دارتيندي، گؤردو نه الي اؤزونوندو، نه آياغي. ديکداباني خوف گؤتوردو. باغيرماق ايسته­دي، گؤردو ديلي آغزيندا دولانمير. بوغازينا قورقوشوم اريتميشديلر ائله­بيل. داي بونو دئيه بيلمزدي ديکدابان. آخي او، سايري واختلاردا دا، حتا اؤز اؤزونه دانيشاندا دا اوجا اوجا دانيشاردي. ياستي دابان اَري نئچه يول اونو تپرله ميشديکي:  ائله آروادين انگي ايشلير هاااا... آرواد باشيندان آت بو اؤز اؤزووه اوجا اوجا دانيشماغيوي، جاماعاتي اؤزووه گولدورمه! "

_" آي کيشي کيمه نه وار" ديکدابان دئميشدي "اوجا سسنن فيکيرلشمک ايستيرم. کئفيم بئله چکير، بوي ي ي ... اؤز ائويمده ده قويميياجاقسان؟ کئفيم چکير ائي ي ي بئله نه دئييرسن؟"

_"آلله آمان آرواد اليندن..." ياستي دابان دئميشدي " قازان قابلاماينان دانيشير، سوي نان چؤره­ينن دانيشير، سوپورگه ينن دانيشير، قلم کاغيذنان دانيشير، ايشه قالميشيق هاااا..."

بوتون تفاهم­لي اَر آروادلار کيمي ديکدابانلا ياستي دابانين دا بئله بئله کئف گئتديلري چوخ اولاردي. بيزيم نه ايشيميزه؟

هه... ديکدابان قالميشدي دارتينا دارتينا. جانييلا اللشيردي. قورو دير­ک کيمي يئره سانجيلميشدي ائله­بيل. بوغازي تيخانميشدي. ديکدابان، ديکباش، ديکباخيش اولاسان، آما نه باغيرماغا نه ده ترپشمه­يه گوجون اولمايا؟ گؤرونموش بير شئي دئييلدي دیکدابانین تاریخینده بو. ايندي ده بايرام توزو تؤکه تؤکه لاپ بئله اوره­ک ائويندن اؤزو اؤزونه دانيشماغي توتموشدو، اودا کی بئله اولموشدو. زور بالله، بير تهر باشيني اَييب اوست باشينا باخدي. نه گؤرسئيدي ياخشيدي؟ شيريم شيريم هؤرومجک تورو ايدي کي اوست باشيندان آسلانميشدي. هؤرومجکلر، تور آتانلار، شئيطان تورولار قوشون قوشون بوتون بور بوجاغلاريندا پؤهره لنيردي. ال قاتدی باغيراکي: " بوي باشي داشلي جانيم، بو نه اويوندي منيم باشيما گلدي، هاچاندان بئله اولموشام خبريم اولماييب" گؤردو خئير، جاني چيخير سسي چيخمير.  گون اورتا اولموشدو، بيرده گؤردو اَري قولتوغو دولوسو تره – توره­يله گيردي ائوه: "جانيم ديکدابان" دئدي  " بويون ايشين- گوجون چوخدور، اونا گؤره ده پيشميشيميزين يانيب کوله دؤنمه­سي باشي اوستونده­دي، اونا گؤره چيققان آش گؤيو آلديم کي، بيرآز دووغا پيشيره­سن. نه يانماسي وار، نه ده قازان ديبي سورتمه­سي. سن ده راحات بيز ده راحات." و قولتوغونداکي تره­ني ميطباغا قويوب، هاوايا بير چيتمک آتيب ديکدابانا ساري دؤندو. بو حئينده ديکدابان ائله دريندن اودغوندو کي نفسي دﯙز دابانينا دَييب قاييتدي بوغازينا. هاندان هانا اؤزونه گلدي. بيردن ديلي آچيلدي: 

" دده­مين خئيري اولسون!" دئدی " کيشي نین اوغلو! ائوين ييخيلماسين، منيم باش قاشيماغا ماجاليم  وار هئش... هله بير دَريز آش تَره­سي ده قولتوغووا ووروب نيققانا نيققانا گتيريبسن... به گؤرمورسن نه کؤکده­يم؟"

ياستي دابان قاغا ديکدابان خانيمي او کؤکده گؤردوکده ديلي دولاشيب اؤزونو ايتيردي:" بئله قادالارين گلئيدي قويون- قوزولاريميزا ديکدابان!" دئدی  "به سنه نه گلدي؟ سن دوشمانا ديديلن دئييلدين آخی." ديکدابان تؤشکويه تؤشکويه شئيطان تورولارينی اوست باشيندان ديديشديره ديديشديره چيخديکي:  

" کيشي خبرين يوخدي خبردن.  آلله مني سنه تزه دن وئردي... دئمه ائودن قاباق اؤزومو قوروم باسيبميش. سحردن اَللشيرم آنجاق اؤز قورومومو آزجانا تؤکه بيلميشم. هله سن ياخجي گونومو گؤرورسن.  بوتون بور- بوجاغيم شئيطان تورو ايدي اِ شئيطان تورو..." و بيردن بيره گؤزلريني بَره­لديب ياستي دابانا ساري يويوردو:

" آي کيشي سن مندن ده پيس گونده سن کي! بو قدر هؤرومجک آلتيندا نئجه نفس آلابيليرسن؟" سونرا تور سوپورگه­سيني گؤتوروب دوشدو ياستي دابانين جانينا : "بو  سن اؤزونسن ياستي دابان؟ ديللن گؤروم.  باشيما خئير، کيشي نين هئش تانينماليسي قالماييب. بوی ی ی... بيزه بو داش هاردان ده­يدي بيلمه­ديک. بو نه اويون، بو نه پستاه دي بيزيم باشيميزا گلدي. کيم بيزيم تيفاغيميزا سوخولدو. کيم بيزيم جيلديميزه گيردي. کيم بيزه اويون اوينادي. کيم بيزيم اوجاغيميزي سؤندوردو. کيم بيزيم آشيميزا سو جالادي. کيم بيزي بادادي. کيم بيزه جله قوردو. کيم بيزي اويناتدي. بيزي کيم يازدي، کيم پوزدو. يوخولاريميزي کيم يوزدو... کيم بيزي... کيم ... کيم بيزه... کيم

هر کسده وار یئنی کلمه­لر هاواسی…

سالام منیم جانیم، جییاریم سؤز آتان دوستوم!

آ کیشی! سن بیلمیرسنکی اورانی شاختا بورویوب…؟! ائله شاختانین دردیندن قاچمیشام آمئریکا اؤلکه­سینه.

یئرین بوش! بورادا آغ ائوده بوش، بن لادین، وودی آلئن و من دؤشه­میشیک داواندا اویناماغا. من داشلاری توربادان چیخاردیب باشلاییرام نؤمره­لری اوخوماغا:

ــ طبیل آغاجی! 11…! بابام یاشیندا! 90…! و…

ــ تک ـ تک گل!- بوش دئدی.

الیمده­کی  داشلاری تؤکدوم توربایا، بیر- بیر جیخاردیب اوخودوم:

ــ 94…! 88…! یئنه ده طبیل آغاجی 11…!

ــ منه بسدی، پئر اولدوم!- بن لادین دئدی.

یازیق بوش نئچه سیرا کارتلاردان تکله­میشدی، آما هر دؤنه بن لادین پئر اولوردو. وودی آلئن­له من ائله ایلک آخشامدان یازیق اولموشدوق. بئن لادین آمانیمیزی کسمیشدی.

یادیمدان جیخمامیش بونو دئمه­لی­یم کی او دؤرت گؤز رامین جهانگیرزاده ایله آز اوتور دور. او سنی ده یولدان جیخاردیب. من گلینجک اؤزوندن موغایات اول. بو دؤرت گؤزلو گئده­یه ده جوخ اینانما. قورخما پیتراغین یاغینی تزه دییشمیشم، هله-هله یاغ یاندیرماز. جیلپاق یازیلاریمی چارشابا بوروندور. شهرده بئینی باتونلو ادبیات پولیسلری وار.

هورمکلره هورکمه! ایت هورمه سه  کاروان کئچمز! من گلینجک بیر تهر کلمه­لر کاروانینی یولا سال. سؤز چاووشونا دئ - هر کسده وار یئنی کلمه­لر هاواسی، کاروان گئدیر…!- اوخوسون.

ایمضاء: آیاق یالین

---------------------------------------------

Hər kəsdə var yeni kəlmələr havası…

Salam mənim canım, ciyarım Söz Atan dostum!

A kişi! sən bilmirsənki oranı şaxta bürüyüb…?! Elə şaxtanın dərdindən qaçmışam amerika ölkəsinə.

Yerin boş! Burada ağ evdə buş, Ben Ladin, Vudi Alen və mən döşəmişik Davanda oynamağa. Mən daşları torbadan çıxardıb başlayıram nömrələri oxumağa:

-təbil ağacı! 11…! babam yaşında! 90…! və…

-tək-tək gəl!- buş dedi.

əlimdəki daşları tökdüm torbaya, bir-bir cıxardıb oxudum:

-94…! 88…! Yenə də təbil ağacı 11…!

- mənə bəsdi, per oldum!- Ben Ladin dedi.

Yazıq Buş neçə sıra kartlardan təkləmişdi, Amma hər dönə Ben Ladin per olurdu. Vudi alenlə mən elə ilk axşamdan yazıq olmuşduq. Ben Ladin amanımızı kəsmişdi.

Yadımdan cıxmamış bunu demeliyəm ki o dört göz Ramin Cəhangirzadə ilə az otur dur. O səni də yoldan cıxardıb. Mən gəlincək özündən muğayat ol. Bu dört gözlü gedəyə də cox inanma. Qorxma pıtrağın yağını təzə dəyişmişəm, Hələ-hələ yağ yandırmaz. Cılpaq yazılarımı çarşaba büründür. Şəhərdə beyni batonlu ədəbiyyat polisləri var.

Hürməklərə hürkmə! İt hürməsə karvan keçməz! Mən gəlincək bir təhər kəlmələr karvanını yola sal. Söz çavuşuna de – hər kəsdə var yeni kəlmələr havası, karvan gedir…!- oxusun.

İmza: Ayaq Yalın

  هئی سن دوستوم…! 

                                آیاق یالین + سؤز آتان

    هئی سن دوستوم! منی نه آدلاندیریرسان، آدلاندیر. نه آدیمه گووه­نیرم نه ده آدیمین کؤلگه­سینده یاشاماق ایسته­ییرم. میلیاردلارجا آد ایندی تورپاغین آلتیندا قاریشقالارا یئم اولوبلار. آدیمدان آجیغین گلسه حرفلرینی دیدیم ـ دیدیم دیده بیلرسن. بئینیمی ده لاپ یئیه بیلرسن. آللاه آدینی سنه جوخ گؤرمه سین. آدلی ـ سانلی یاشییاسان. دوز دئییرسن من بئساوادین بیرییم. آللاه بو دولو ساوادی دا سنین الیندن آلماسین. منه ساواددان قاباق اینسانلیق و اونلارا نئجه قایغی گؤسترمک اؤنملی­دیر. اینسان دئدیيیم بیر پارچا ات­دیر. هئچ اولماسا اتیمی یئمک ایسته­سن ده سومویومو هامارا آتما، دردینه دیر. 

  هئی سن دوستوم! ژئستیندن بللی­دیر کی ژان ژاک روسو، یازیلاریندا ژانواژان، اولماق ایسته­ییرسن. دئییرسن بیر عؤمورلوک اللریم جیبیمده قالسین، آما اؤز آرامیزدیر هئچ الین جیبینه گئتمیر. آند اولسون ساخالین آداسیندا سالخیم سؤیود کیمی سولان ان سئودیییم یازیچی­لاردان بیری اولان چوخوفون روحونا من سندن اینجیمه­میشم. بارماقلاریم دینج اوتورمور. بو یاراماز قلمله ال ـ بیر اولوب ائله هئی یازماق ایسته­ییرلر. سن ده کی دینج اوتورمورسان. گاه نمنمنه وئبلاغی آچیرسان، گاه منه تؤهمت وورورسان. من عاغیل­لی دبرسم ده بارماق­لاریم ایله قلم دلی کیمیدی­لر. یامان دا سیرتیقدیلار. بیر ده کی من ژئستلی آدام دئییلم، آخی هله منه ژئنئراللیق روتبه سی وئرمه ییبلر. سیز ده کی ماشاللاه ژئنئرال کیمی دایانیبسیز. موسیلینی و هیتلئر دوستون نئجه­دیرلر، ائشیتمیشم یئنی بیر صابین کارخاناسی وورماق ایسته­ییرلر حتمن سن ده ایشتیراک ائده­جکسن. مئغسی دوستوم! مئغسی!  

  هئی سن دوستوم او ندیر گیزله­دیبسن آرخاندا؟!… گؤزلریندن بللی­دیر کی هئچ بیر شئی گیزلتمه­ییبسن…! آخ…! یئنه ده سن خائین چیخدین دوستوم…! سنین ووردوغون آرخادان ضربه­دن چوخ منی اینجیدن، سنسن دوستوم. یازیقلار اولسون سنه! یئنه تاریخی تکرارلاندیردین. یئنه ده من دوشمندن یوخ دوستدان ضربه گؤردوم. خائین­لر چوخ قورخاق اولارلار. قورخما دوستوم! سن بیلیرسن کی منه ووردوغون هر ضربه­نین آغریسی سنین اوره­یینه دوشور. سنده هئچ بیر گوناه یوخدور وارلیغیمیزین واراق­لاری بئله اولور...!  

Hey sən dostum…!

                     Ayaq Yalın + Söz Atan

Hey sən dostum! Məni nə Adlandırırsan, adlandır. Nə adımə güvənirəm nə də adımın kölgəsində yaşamaq istəyirəm. Milyardlarca ad indi torpağın altında qarışqalara yem olublar. Adımdan acığın gəlsə hərflərini didim-didim didə bilərsən. Beynimi də lap yeyə bilərsən. Allah adını sənə cox görməsin. Adlı-sanlı yaşıyasan. Düz deyirsən mən besavadın biriyəm. Allah bu dolu savadı da sənin əlindən almasın. Mənə savaddan qabaq insanlıq və onlara necə qayğı göstərmək önəmlidir. İnsan dediyim bir parça ətdir. Heç olmasa ətimi yemək istəsən də sümüyümü hamara atma, dərdınə dəyər.

Hey sən dostum! Jestindən bəllidir ki jan jak roso, Yazılarında janvajan, olmaq istəyirsən. Deyirsən bir ömürlük əllərim cibimdə qalsın, Amma öz aramizdir heç əlin cibınə getmir. And olsun saxalin adasında salxım söyüd kimi solan ən sevdiyim yaziçılardan biri olan çoxofun ruhuna mən səndən inciməmişəm. Barmaqlarım dinc oturmur. Bu yaramaz qələmlə əlbir olub elə hey yazmaq istəyirlər. Sən də ki dinc oturmursan. Gah nəmnəmənə Webloğı açırsan, gah mənə töhmət vurursan. Mən ağıllı dəbərsəm də barmaqlarım ilə qələm dəli kimidilər. Yaman da sırtiqdılar. Bir də ki mən jestli adam deyiləm, axı hələ mənə Jenerallıq rütbəsi verməyiblər. Siz də ki maşallah Jeneral kimi dayanıbsız. Musilini və Hitler dostun necədirlər, eşitmişəm yeni bir sabın karxanası vurmaq istəyirlər hətmən sən də iştirak edəcəksən. Meğsi dostum meğsi!

Hey sən dostum o nədir gizlədibsən arxanda?!… gözlərindən bəllidir ki heç bir şey gizlətmiyibsən…! Ax…! Yenə də sən xain çıxdın dotum…! Sənin vurduğun arxadan zərbədən çox məni incidən, sənssən dostum. Yazıqlar olsun sənə! Yenə tarixi təkrarlandırdın. Yenə də mən düşmandən yox dostdan zərbə yedim. Xainlər çox qorxaq olarlar. Qorxma dostum! sən bilirsən ki mənə vurduğun hər zərbənin ağrısı sənin ürəyinə düşür. Səndə heç bir günah yoxdur varlığımızın varaqları belə olur...!

وودی آلئن^# و سؤز آتان 

سالام منیم روحومون یاریسی سئویملی ائکیز قارداشیم آیاق یالین!

چؤخداندیر سندن خبرسیزم. من ایندی آمئریکادا یئرلشن نییویورکون چایخانالارین بیرینده  وودی آلئن جنابلارییلا اوتوروب چایلاشیرام. یئرین بوش! بیز بوردا کئف اوستونده کئفه باخیریق. وودی آلئن جنابلاری پیتراقدان منه دانیشدی…! او پیتراقدا گئدن پروسئس­لر باره­ده منه بیر آز آچیقلاما وئردی. او دئییرکی سن یامان دارتیشمالار آپاریرسان. آ کیشی! نه اویون آچیبسان یئنه؟! سنه دئمه­میشدیم یازیلارینی، چیمیزدیرندن سونرا دون ـ دامن گئییندیریب کراوات ووروب سونرا پیتراغا یوکله یه­رسن؟!

بو لومبلن- لوت و چیلپاق یازیلارلا، دئمیرسن بعضی­لری یولدان چیخیب دره یه گئتدی؟!

من بوردا وودی آلئن جنابلارییلا سنه گؤره جوخ دانیشیقلار آپاردیق… وودی آلئن دئییرکی منیم پیشیک بالام بؤیویونجه آخچا سیچانلاردان اؤزونو گؤزله.

دونن کالیفورنییادا بئن لادینی گؤردوم. اونون گئتیردییی لو خبره گؤره سنه گؤره سوقصدلر اولاجاق. اؤزوندن موغایات اول.

فومونیست­لر، فوتوریست­لر، ادبیات دایناسورلاری، مودئمیست­لر، قاشقاباقیست­لر، کؤهنه دییرمانچی­لار و بیر ده فومونیست آغالار سنین علئیهینه میتینگ کئچیرتمک زوروندادیرلار.

هادیر اول اؤزوندن! من او خارابایا گلینجک او وورغون وورموش قلمی­نین آغزینا تسمه سال. بو کؤپک اوغلو قلم آغینا بوزونا باخمیر ائله آغزینا نه گلیر یازیر. قادان آلیم قانینی هئچ ناحاق یئره قارالتما. آمانین گونودور، پیتراغی چوخ زورا سالما. صاباح یاغ یاندیرسا بیزی ایشه قویار. فانتئزیسم مکتبیندن بیر آز- ماز فایدالانسان یاخشی اولار. هر نه اؤز قایداسینا دوشه­جک.

ایمضاء: سؤز آتان

-------------------------------------

اتک یازی:

# وودی آلئن: 1935- جی ایل نییویورکدا دونیایا گؤز آچدی. آکتییور، رئژیسور و سیناریست کیمی چیخیش ائدرکن، جاز موسیقیسینده کلارنئت چالماغی دا باشاریردی.

بو باجاریقلی کومیک فیلوسوف، ایلک آددیملارینی، کینو اولدوزلارینا ساتیرا و بیر نئچه قزئته لطیفه یازماقلا باشلادی.

ایلک دفعه  اولاراق 1965- جی ایلده  " نه خبر! پیشیک بالاسی "  آدلی  کینو فیلمی ائکرانا قویولدو.

1977- جی ایلده  " آنی هال "  آدلی کینو فیلمی ایله اوسکار موکافاتینی قازاندی.

Vudi Alen^# və Söz Atan

Salam mənim ruhumun yarısı sevimli ekiz qardaşım Ayaq Yalın!

Çöxdandır səndən xəbərsizəm. Mən indi Amerikada yerləşən Niyoyorkun çayxanaların birində  Vudi Alen cənablariyla oturub çaylaşıram. Yerin boş! Biz burda kef üstündə kefə baxırıq. Vudi Alen cənabları pıtraqdan mənə danışdı…! O pıtraqda gedən proseslər barədə mənə bir az açıqlama verdi. O deyirki sən yaman dartışmalar aparırsan. A kişi! Nə oyun açıbsan yenə?! Sənə deməmişdim yazılarını, çimizdirəndən sonra don-damən geyindirib kravat vurub sonra pıtrağa yükləyərsən?!

Bu lumbələn-lüt və çılpaq yazılarla, demirsən bəziləri yoldan çıxıb dərəyə getdi?!

Mən burda Vudi Alen cənablariyla sənə görə cox danışıqlar apardıq… Vudi Alen deyirki mənim pişik balam böyüyüncə axça sıçanlardan özünü gözlə.

Dünən kaliforniyada Ben ladini gördüm. Onun getirdiyi lo xəbərə görə sənə görə suiqəsdlər olacaq. Özündən muğayat ol.

Fomonistlər, fotoristlər, ədəbiyyat daynasorları, modemistlər, qaşqabaqistlər, köhnə dəyirmançılar və bir də fomonist ağalar sənin əleyhinə miting keçirtmək zorundadirlar.

Hadır ol özündən! Mən o xarabaya gəlincək o vurğun vurmuş qələminin ağzına təsmə sal. Bu köpək oğlu qələm ağına-bozuna baxmır elə ağzına nə gəlir yazır. Qadan alım qanını heç nahaq yerə qaraltma. Amanın günüdür, pıtrağı çox zora salma. Sabah yağ yandırsa bizi işə qoyar. Fantezism məktəbindən bir az-maz faydalansan yaxşı olar. Hər nə öz qaydasına düşəcək.

İmza: Söz Atan

---------------------------------------

ətək yazı:

# Vudı Alen:1935-ci il Niyoyorkda dünyaya göz açdı. Aktiyor, rejisor və sinarist kimi çıxış edərkən, caz musiqisində klarnet çalmağı da başarırdı.

Bu bacarıqlı komik filosof, ilk addımlarını, kino ulduzlarına satira və bir neçə qəzetə lətifə yazmaqla başladı.

İlk dəfə olaraq 1965- ci ildə "nə xəbər! Pişik balsı" adlı  kino filmi ekrana qoyuldu.

1977-ci ildə "Anı hal" adlı kino filmi ilə uskar mukafatını qazandı.   

  آرواد آغيزززززززززز! 

    دومان اردم

یئددی یوخونون ایچیندئییدیم. یئرینیز بوش نه یوخولار گؤرموردوم! نامردین بالاسی بیردن ساچلاریمدان توتوب یئلکله­دی. جین وورموش آدام کیمی دیک آتیلدیم…! آللاه اونون یوخولو قیافه­سینی کافیره ده گؤسترمه­سین، آمین…!  

  ساچلاری بیر-بیرینه دیمیشدی. گؤزلری­نین یان-دؤوره­سی یاتماقدان شیشمیشدی.  

  -آرواد آغا جنابلاری!، یئنه نه اولوب؟! آللاه ائلمه­میش بیر گوناهمی باش وئریب مندن؟! نییه من یازیقلا بئله ائدیرسن؟!-دئدیم. 

  بوتون گوجویله منی سورویوب چارپاییدان یئره سالدی، باش آغریسیندان گؤزلریمین سویو دورموردو. منی بوراخیب اللرینی بئلینه قویوب باغیردی…! حَیطده سئرچه لر اوچدو، ماسادان گولدان یئره دوشدو. 

  آرواد آغا منه گؤلرینی برلدرکن -آرواد آغیزززززززززز!- دئییب چیغیردی. 

  -جانیم قوربان حضرتی آرواد آغا، قادان دیسین جانیما نه اولوب؟! 

  -دئ گؤروم دونن آیاق یالینلا نه غلط دارتیردینیز؟ سنه دئمه­میشم او وورغونا گلمیشله دوشوب چیخما؟! 

  -دو… دو… دونن…؟! واللاه منی آیاق یالین چاغیردی! 

  -قالانین دئئئئئئئئئئ… 

  -هئچ زاد. 

  -اؤلسن ده! هر شئیی یاخشی بیلیرم. قونشوموز زولئیخا افندی هر شئیی آچیقلاییب، سیزی کافینئتده گؤروب. دئمک پیتراق وئران قالمیش دا او آللاهین بالاسی دیکدابانلا ال ـ بیر اولوب فومونیستلرین علئیهینه یازیرسینیز؟! ائله بیر بو قالمیشدی…! سنکی بدبخت اولدون…! 

  -آرواد آغا! واللاه من پیتراقدان لینک آلماق اوچون کافینئته گئتمیشدیم. بیر ده اونلاری دیکدابان یازدی، بیز چوخ یالواردیق کی یازما، آما ائشیدن کیمدی؟!… دئدیم دیکدابان آللاها باخ، بو فومونیستلره وئردییی جانی تاری دا آلا بیلمیر. 

  -کس سسینی هوووووووووووووو…! آمان دیکدابان، سنی محو ائده­جم…! آمان آللاه هئیییییییییی…! اوووی­ی­ی…! 

بیردن اللری تیترتمییه دوشدو، گؤزلری آلنینا چیخمیشدی، قیزاردی، بوزاردی، یئره دوشدو…

ـ ای وای! حضرتی آرواد آغا! نه اولدو سنه، فیشارین یئنه قالخدی…؟! وای یاناسان دیکدابان! دیدیله­سن آیاق یالین! دول قویدوز منی­ی­ی­ی­ی­ی­ی­ی…!

<<<>>> 

Arvad ağizzzzzzzzzz!

             Duman ərdəm

Yeddi yuxunun içindeiydim. yeriniz boş nə yuxular görmürdüm! namərdin balası birdən saçlarımdan tutub yelkələdi. cin vurmuş adam kimi dik atıldım…! allah onun yuxulu qiyafəsini kafirə də göstərməsin, amin…!

Saçları bir-birinə dəymişdi. gözlərinin yan-dövrəsi yatmaqdan şişmişdi.

-arvad ağa cənabları!, yenə nə olub?! allah eləməmiş bir günahmı baş verib məndən?! niyə mən yazıqla belə edirsən?!-dedim.

Bütün gücüilə məni sürüyüb çarpayıdan yerə saldı, baş ağrısından gözlərimin suyu durmurdu. məni buraxıb əllərini belinə qoyub bağırdı…! həyətdə serçələr uçdu, masadan güldan yerə düşdü.

Arvad ağa mənə gölərini bərəldərkən -arvad ağizzzzzzzzzz!- deyib çığırdı.

-canım qurban həzrəti arvad ağa, qadan dəysin canıma nə olub?!

-de görüm dünən Ayaq Yalınla nə qələt dartırdınız? sənə deməmişəm o vurğuna gəlmişlə düşüb çıxma?!

-dü… dü… dünəən…?! vallah məni Ayaq Yalın çağırdı!

-qalanın deeeeeeeeee…

-heç zad.

-öləsən də! hər şeyi yaxşı bilirəm. qonşumuz züleyxa əfəndi hər şeyi açıqlayıb, sizi kafinetdə görüb. demək pıtraq veran qalmış da o allahın balası dik dabanla əlbir-olub fomonistlərin əleyhinə yazırsınız?! elə bir bu qalmışdı…! sənki bədbəxt oldun…!

-arvad ağa! vallah mən pıtraqdan link almaq üçün kafinetə getmişdim. bir də onları Dikdaban yazdı, biz çox yalvardıq ki yazma, ama eşidən kimdi?!… dedim Dikdaban allaha bax, bu fomonistlərə verdiyi canı tarı da ala bilmir.

-kəs səsini huuuuuuuuuuuuuu…! aman Dikdaban, səni məhv edəcəm…! aman allah heyyyyyyyyyy…! Uuuyyy…!

Birdən əlləri titrətmiyə düşdü, gözləri alnına çıxmışdı, qızardı, bozardı, yerə düşdü…!

-ey vayyy…! həzrəti arvad ağa! nə oldu sənə?! fişarın yenə qalxdı?!

vay yanasan Dikdaban! didiləsən Ayaq yalın! dul qoyduz məniiiiiii…!

    آدام و بادام

 Adam və Badam

                                           Ayaq Yalın

QIZIL ALMA

Sərbəst Şeir  Festivalı

 Sayın şairlər,

İmlər Ədəbiyyat Qurupu, Güney Azərbaycan sərbəst şeirinin gəlişməsi uğrunda, habelə şairlərimizin əməklərini dəyərləndirmə amacıyla QIZIL ALMA adlı Sərbəst Şeir  Festivalını internet alanında həyata keçirmədə sizin qatılmanızı diləyir.

www.imler.biz

         -------------------------------------------------------

          قیــزیل آلــما

سربست شعر  فئستیوالی

   سایین شاعیرلر، 

ایملر ادبیات قوروپو، گونئی آذربایجان سربست شعری­نین گلیشمه­سی اوغروندا، هابئله شاعیرلریمیزین امکلرینی دیرلندیرمه آماجیلا قیزیل آلما آدلی سربست شعر  فئستیوالینی اینترنت آلانیندا حیاتا کئچیرمه­ده سیزین قاتیلمانیزی دیله ییر. 

www.imler.biz

دییه­سن ائوه اورانیوم داشییرسان!

اسماعیل خرمی

سحر ـ سحر، قار یئنیجه قارلاماغا باشلامیشدی. بؤرکومو باشیما قویوب چؤله چیخدیم. نئفت ساتان ماحمودون   توکانینین اؤنوندن کئچیردیم، گؤردوم ماحمود الین قالخیزیب گووه شوکور ائدیر.

سوروشدوم:ـ آ کیشی! خئییر اولا!؟… ندن شوکور ائدیرسن؟

 ـ بالا! بو آللاهین نعمتی گؤیدن یاغان قارا شوکور ائدیرم، نعمتدی نعمت!…

من گولدوم و دئدیم:ـ آ کیشی! هامینین گازی وار، کیمدی نئفت ایشله­دن، اینانمیرام آللاهین بو نعمتیندن سنه بیر فایدا اولسون؟! ایندی بیز بوتون ساحه­ده آتم انرژیسیندن فایدالانیریق.آتم دؤرونده یاشاییریق.

گولدو و دئدی:ـ اوغلوم! سن هله اوشاقسان! سن نه بیلیرسن آتم نه­دی…؟ قیش نه­دی…؟ قار ندی…؟

آخشام اولموشدو ائوه قاییدیردیم، گؤردوم جاماعات نئفت ساتان ماحمودون توکانینین قاباغینا ییغیشیبلار. سوروشدوم:ـ خیراولا؟ 

دئدیلر:ـ خبرین یوخدو؟! گاز کسیلیب.

ائوه قاچدیم گؤردوم؛ آرواد ـ اوشاق یورغانا بورونوبلر. سانکی ایت قیشدا  یوواسیندان چیخان کیمی، یورقانین آلتیندان چیخیب آرواد منی گؤرجک، اوستومه هورمه­یه باشلادی و حتی اوشاقلاریدا منه فیشقیردی.

ـ آی آرواد! نه اولوب؟! نییه بئله حیرسلیسن دییه ـ سوروشدوم.

دئدی:ـ به سحردن هارداسان؟! گاز کسیلیب، هامینین کیشیسی ائوه نئفت داشییر، بیزده سویوخدان قیریلیریق.

ـ آی آرواد! گاز کسیلیب نه دئمکدی؟ بیز اتم کشف ائتمیشیک دونیانین اورانیومونو بیر دقیقه­ده غنی­سازی ائدیریک نه بیلیم دونیانین چتین علملرینی اؤرگشمیشیک، الان زنگ ویرارام گاز ایداره­سینه حل ائدرلر.

دسته­یی گؤتوروب رییسی آرادیم. یاریم ساعات چالیشاندان سونرا رییس جاواب وئردی: آللاه قویسا، هر شئی دوزه­له­جک!

دسته­یی آسیب آروادا اوز توتوب دئدیم:ـ گؤردون نئفت ـ زاد لازیم دئییل! هر شئی دوزه­له­جک!

بیر ساعات…ایکی ساعات… اوچ ساعات سووشدو… گاز گلمه دی. دییه­سن من ده یورقانین آلتینا تپیلمیشم. تئلئفونوـ تئلئفونا توتدوم، یئنه ایداره­نی آرادیم… ایداره­ده تانیش بیر نگهبان وارییدی، اوندان خواهیش ائله­دیم منه دوزون دئسین! او دئدی:ـ ایناممیرام بو تئزلیک­له گاز گله، گئت نئفته، پیکنیکه ـ زادا فیکیرلش!

ـ آی ده­ده یاناسان! دییه­سن آرواد دئدییی دوز چیخاجاق. نئفتدن ساری او منیم دریمی سویاجاق! یاواشجاسینا تووالئت ماهناسینا، ائودن چیخیب، آغ دببه­نی گؤتوروب، نئفت ساتان ماحمودون توکانین قاباغینا قاچدیم… قورتارمیشدی. پیکنیکچی­یه ساری یوگوردوم، او دا قورتارمیشدی. آخشامی، ایت کؤکونده سحره چاتدیردیق. صاباح اوندان  بوندان سوروشدوم!

دئدیلر:ـ کرمه تاپ! چاره یوخدو. یوخون بیر کنده یولا دوشوم. بو قاپی ـ او قاپی گزدیم… او دا قورتارمیشدی.

دئدیلر: شهردن فامئللر گلمیشدی، اونلار آپاردیلار…

ـ عجب موصویبته قالمیشدیم! بس من بو سویوخدا نه ائدیم؟ـ ائله ـ بئله اؤز ـ اؤزومه فیکیرله­شیردیم…! بیر نفر کتدی قارادشلاریمین بیری منی سسله­دی: ـ باخ قارداش! گؤرورسن کی کرمه یوخدو! آمما اگر، سن کرمه ایسته­ییرسن، بیز بیر جور، بیر ته­هر حل ائده­ریک. بیزیم اینکله­رین اوت ـ علفی یوخدو­. اوت ـ علف اولماسادا، کرمه اولماز! سن بیزه، بیر آز اوت آل، بیزیم اینکلرین قارنی ایشله­سین و سن ده طؤله­ده گوزله…! سونرا… اونلاری ائوه آپار قورود، کرمه اولسون و یاندیر.

دییه­سن چاره­م یوخ­ایدی، اونلارین سؤزونه باخدیم و دئدیکلرین یئرینه یئتیردیم. بیر ساعات طؤله­ده، سویوق هاوادا گؤزله­یندن سونرا، اینکلرین نجاستین تلیسه ییغیب، ائوه ساری یولا دوشدوم . نجاست، تلیسدن سوزولوردو، بیردن نئفت ساتان ماحمود، اونو گؤردو، قاققیلدایاـ قاققیلدایا منه دئدی:ـ هـ…ـه! دونن منه گولوردون…! آتومدان دانیشیردین…! دییه­سن ائوه اورانیوم داشییرسان! غنی سازی ائله­مه­یه، هـ…ـه؟!…

  گورون چارتلاسین چیل – چیل خوروز!

آیاق یالین

دوشاب فئستیوالی

دیققت                                                 دیققت

سایین طنزچی­لر:

«پیتراق» چالیشیر یاخین گله­جكده یازیچی­لار آرا، دوشاب فئستیوالینی كئچیرتسین! بوتون طنزچی­لردن ایسته­نیلیر، اؤز دوشابلانمالاریلا بو فئستیوالین یوكسك سویه ده كئچیریلمه­سینده «پیتراق»ا یاردیمچی اولسونلار. دوشابلانمالارینیزی بو عنوانا سوزدورون. ayaqyalin@gmail.com

بیرینجی یئری قازانانا بیر قازان دوشاب وئریله­جك...!

ایكینجی یئری قازانانا بیر دببه دوشاب وئریله­جك...!

اوچونجو یئری قازانانا یاریم دببه دوشاب وئریله­جك...!

                               سایغی­لارلا: آیاق یالین جنابلاری

                                                      ><<<>>><

بارات و البرادعی

سایاق نیوز: آیاق یالین

سؤز پیراتیک یوللا قازانیلمیش په­په­دن گئدیر!

v     په­په­داش سؤز آتان

آخساساقدا یاواش ـ یاواش یئریمه­یه گوجوموز وار. گیجگاهیمیزدان ویرسالاردا، گیجه­له ـ گیجه­له په­په­میزی داشدان چیخاردیریق. په­په­میز داشدان چیخماغینی، هامی بیلمه­سه­ ده او بیلیر. گلین پاپاغیمیزی دوز قویوب دومبه­لن دوز دانیشاق. من پاپا دئییب په­په­یئین­لره­ یوخ!، بلکه داشدان په­په چیخاردان، په­په­داشلارا اینانیرام. په­په­لری کسیلن پاپا دئینلر، بیزیمله په­په­داش اولدوقلارینا اینانماق چیتیندیر. او قدر بیزی بو په­په­ یئیه­ن پاپا دئین­لر سارسیدیب کی، هئچ اونلارلا په­په­داش اولماق آغلیمیزا دا سیغماز. یاخشی­سی اودور کی پالاز ـ پولازلارینی ییغیشدیریب، گئتسین­لر پئزه­ونگی پاپالارینین یانینا. ایندی اونلارین پاپالارینین په­په­لی پرسپکتیولری وار! سؤز پراتیک یوللا قازانیلمیش په­په­دن گئدیر. ایندی بیزیم پوئزیامیزین پیتیک په­په­لری، داشلارین پیریلتی­سیندان چیخیر. یاشاسین په­په­داشلاریمیز!…   

بیز جهنمه گئدیریک، گئدن وارسا گلسین!

آیاق یالین

قاباغیمیزی کسیب، قابلامالاریمیزی آلدیلار، آج قالدیق. اونون ـ بونون قابلاماسیندان اوغورلاییب، تیخدیق. قابلامایا دا تپیک چالیب، تولازلادیق گؤیه. گؤیدن باشیمیزا توخماق ویردیلار، آتدیلار بیزی جهنمه. هر یئره اود یاغیردی. بیری اودلانیردی، بیری ـ آی دده یاندیم!ـ دئییب، باغیریردی. آمما بیزیم هئچ وئجیمیزه ده دئییلدی! آخی او قارا گلمیش دونیا دا او قدر یانمیشدیق کی، بو جهنمین اودو دا بیزه تأثیر ائله­میردی. شاختادان قاچمیش آداملارا بنزه­ییردیک. کیمسه­لر بیزه ـ هارا گئدیرسیز آی بئچارالار؟!ـ دئییردی. بیز ده اونلارین جاوابلاریندا ـ بیز جهنمه گئدیریک قیزیشماغا گئدن وارسا گلسین! ـ دئییردیک.